پژوهش تازه دانشمندان ژاپنی نشان می‌دهد موش‌ها هنگام خوردن شکلات صدای فراصوتی ویژه‌ای تولید می‌کنند؛ صدایی که ممکن است با احساس لذت و فعالیت سامانه پاداش در مغز ارتباط داشته باشد.
موش‌ها با شکلات چه صدایی تولید می‌کنند؟
دانشمندان دانشگاه فوکویی ژاپن در پژوهشی که در مجله علمی eNeuro منتشر شده، نوعی صدای فراصوتی را شناسایی کرده‌اند که موش‌ها هنگام خوردن شکلات بیشتر از زمان مصرف غذای معمولی تولید می‌کنند. این صدا در فرکانس حدود ۴۰ کیلوهرتز قرار دارد؛ محدوده‌ای که بالاتر از توانایی شنوایی انسان است.
پژوهشگران برای شناسایی این الگو، صداهای تولیدشده توسط موش‌ها را هنگام خوردن شکلات و غذای معمولی ضبط کردند و سپس ویژگی‌های صوتی آن‌ها را با استفاده از روش‌های تحلیل داده و یادگیری ماشین بررسی کردند.
نتیجه، شناسایی الگویی مشخص با ساختاری شبیه حرف U وارونه بود که هنگام مصرف شکلات به‌طور قابل‌توجهی بیشتر شنیده می‌شد. این تفاوت نشان داد که صدای موردنظر صرفاً نتیجه جویدن یا خوردن غذا نیست، بلکه احتمالاً با جذابیت و ارزش پاداش‌دهنده غذا ارتباط دارد.
چرا دانشمندان این صدا را به لذت ارتباط دادند؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های آزمایش، مقایسه واکنش موش‌ها به شکلات و غذای استاندارد آزمایشگاهی بود. با وجود اینکه میزان مصرف دو نوع غذا تفاوت قابل‌توجهی نداشت، تعداد صداهای ۴۰ کیلوهرتزی با الگوی U وارونه هنگام خوردن شکلات بیشتر بود.
پژوهشگران همچنین آزمایش انتخاب غذا را انجام دادند. در این آزمایش، ۱۵ موش از مجموع ۱۶ موش، شکلات را به غذای معمولی ترجیح دادند. این نتیجه نشان می‌دهد شکلات برای بیشتر حیوانات شرکت‌کننده در آزمایش جذابیت بیشتری داشته است.
نکته جالب دیگر، زمان تولید این صداها بود. بخش عمده آن‌ها در فاصله بسیار کوتاهی از لحظه گاز زدن یا جویدن شکلات ثبت شدند. بنابراین، محققان احتمال دادند این الگوی صوتی بتواند نشانه‌ای از واکنش درونی حیوان به یک تجربه غذایی لذت‌بخش باشد.
ارتباط صدای موش‌ها با سامانه پاداش مغز چیست؟
دانشمندان برای بررسی منشأ احتمالی این واکنش، نقش سامانه اپیوئیدی درونی بدن را نیز مطالعه کردند. این سامانه شامل موادی است که به‌طور طبیعی در بدن تولید می‌شوند و در تنظیم درد، پاداش و تجربه‌های مرتبط با لذت نقش دارند.
در بخشی از آزمایش، پژوهشگران از نالوکسان استفاده کردند؛ دارویی که گیرنده‌های اپیوئیدی را مسدود می‌کند. پس از مداخله دارویی، تعداد صداهای فراصوتی مشخص مرتبط با خوردن شکلات به میزان قابل‌توجهی کاهش یافت.
این یافته احتمال ارتباط میان تولید این صداها و سازوکارهای عصبی مرتبط با پاداش را تقویت کرد. به بیان دیگر، واکنش موش‌ها ممکن است فقط یک رفتار مکانیکی هنگام خوردن نباشد، بلکه بخشی از پاسخ عصبی آن‌ها به غذایی باشد که برایشان جذابیت بیشتری دارد.
آیا موش‌ها واقعاً هنگام خوردن شکلات می‌خندند؟
با وجود جذابیت این کشف، تعبیر اینکه موش‌ها هنگام خوردن شکلات مانند انسان می‌خندند، از نظر علمی دقیق نیست. آنچه محققان ثبت کرده‌اند، صداهای فراصوتی است که گوش انسان قادر به شنیدن آن‌ها نیست و ممکن است با وضعیت‌های انگیزشی و عاطفی حیوان ارتباط داشته باشند.
همچنین این پژوهش هنوز محدودیت‌هایی دارد. آزمایش‌ها روی موش‌های نر انجام شده و ضبط صدا در محیطی با حضور دو موش صورت گرفته است؛ بنابراین پژوهشگران نتوانسته‌اند در تمام موارد مشخص کنند کدام حیوان دقیقاً صدا را تولید کرده است. افزون بر این، وجود ارتباط میان یک صدا و تجربه پاداش به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که حیوان دقیقاً احساسی مشابه شادی انسان را تجربه می‌کند.
با این حال، اهمیت مطالعه فقط در کشف یک صدای عجیب هنگام خوردن شکلات خلاصه نمی‌شود. این یافته می‌تواند راه تازه‌ای برای بررسی واکنش‌های عاطفی حیوانات و مطالعه سازوکارهای مغزی مرتبط با لذت، انگیزه غذایی و حتی اختلالاتی مانند ناتوانی در تجربه لذت فراهم کند.
در نهایت، شاید موش‌ها به معنای انسانی کلمه نخندند، اما صدای تازه کشف‌شده آن‌ها سرنخی جالب درباره ارتباط میان غذا، مغز و تجربه‌های مثبت در دنیای حیوانات به دانشمندان داده است.
