یک محقق ایرانی با توسعه داروی جدید سرطان و کسب مدال طلای جهانی در آمریکا، نام ایران را در حوزه نوآوریهای درمانی در سطح بینالمللی مطرح کرده است
تولدی نو در عرصه درمان سرطان
مریم نوری بالانجی، محقق جوان ایرانی، توانست با اختراع یک داروی جدید سرطان مبتنی بر ترکیبات طبیعی و نوترکیب، یکی از بالاترین جوایز جهانی نوآوری در پزشکی را از آن خود کند. در جشنواره بینالمللی و تخصصی اختراعات و نوآوریهای جهانی سیلیکون ولی ۲۰۲۵ در کالیفرنیا، این دارو که بر پایه ترکیبات قندی استخراجشده از گونه نادری از خیار دریایی به نام Holothuria scabra بومی سواحل جزیره قشم طراحی شده است، مقام نخست و مدال طلای نخبگان دنیا را به دست آورده است
این داروی نوآور، که قابلیت مصرف بهصورت تزریقی یا خوراکی را دارد، برای استفاده در طب انسانی طراحی شده و هدف آن متوقف کردن رشد سلولهای سرطانی و حذف تومورهای سرطانی در بدن انسان است
این موفقیت تنها بهعنوان یک دستاورد فردی محسوب نمیشود، بلکه نشاندهنده ظرفیتهای علمی و پژوهشی ایرانیان در عرصه درمان سرطان است؛ موضوعی که تا پیش از این معمولاً در رویدادهای علمی جهانی کمتر دیده میشد
ابداع داروی جدید سرطان
تحقیقات مربوط به این دارو از ترکیبات قندی منحصربهفرد موجود در گونه Holothuria scabra آغاز شد، موجودی دریایی که در سواحل شمالی جزیره قشم یافت میشود و قبلاً در مطالعات علمی به دلیل داشتن ترکیبات فعال بیولوژیکی مورد بررسی قرار گرفته است. مواد استخراجشده از این خیار دریایی در پژوهشهای زیستپزشکی بهدلیل توانایی در مهار رشد سلولی، افزایش مرگ برنامهریزیشده سلول سرطانی و کاهش اندازه تومورها مورد توجه بودند؛ ویژگیهایی که پژوهشهای قبلی در زمینه ترکیبات Holothuria scabra نیز به آن اشاره داشته است
گروه تحقیقاتی بالانجی از این ترکیبات استفاده کرد تا ساختاری نوترکیب و دانشبنیان ایجاد کند که نهتنها اثرگذاری در مهار رشد سلولهای سرطانی داشته باشد، بلکه این پتانسیل را نیز فراهم کند که بهصورت گسترده در درمانهای انسانی به کار گرفته شود
این دارو که در آزمایشهای اولیه نشان داده توانسته تا حدود ۹۰ درصد رشد سلولهای سرطانی را مهار کند، مسیر نوینی در درمان سرطان باز کرده و توجه محافل علمی را به خود جلب کرده است
نگاه علمی به ترکیبات خیار دریایی
البته، ایده استفاده از ترکیبات دریایی در درمان سرطان تازه نیست. پژوهشهای بینالمللی نشان دادهاند که خیار دریایی، بهویژه گونه Holothuria scabra، دارای ترکیبات طبیعی با پتانسیل ضدسرطانی است که میتواند مسیرهای سلولی مرتبط با تکثیر، مهاجرت و تشکیل تومور را مختل کند
این ترکیبات میتوانند شامل گلیکوزیدها، اسیدهای چرب، مواد ضد التهابی و مولکولهای فعال زیستی دیگر باشند که در مطالعات آزمایشگاهی موجب کاهش رشد سلولهای سرطانی و افزایش مرگ برنامهریزیشده آنها شدهاند
با این حال، انتقال این نتایج از آزمایشگاه به درمان انسانی نیازمند تحقیقات بیشتر، آزمایشهای بالینی و ارزیابی ایمنی و اثربخشی در جمعیتهای گستردهتر است، موضوعی که مسیر توسعه داروهای جدید سرطان را پیچیده اما امیدوارکننده میکند، همانطور که سایر روشهای درمان سرطان هدفمند نیز در سالهای اخیر مورد بررسی عمیق قرار گرفتهاند
موفقیت در جشنواره جهانی سیلیکون ولی
مدال طلایی که برای داروی جدید سرطان طراحیشده توسط نوری بالانجی بهدست آمد، در یکی از معتبرترین رویدادهای نوآوری جهان رقم خورد. جشنواره SVIIF ۲۰۲۵ که توسط فدراسیون بینالمللی مخترعان برگزار میشود، محلی است برای نمایش پیشرفتهای برجسته در حوزه سلامت، پزشکی، انرژیهای نو، فناوریهای سبز و صنایع نوآورانه
در این رویداد، پژوهشگران از سراسر جهان برای ارائه اختراعات خود گرد هم میآیند و بهترینها از منظر نوآوری، کاربرد و پتانسیل جهانی انتخاب میشوند. موفقیت نوری بالانجی بهعنوان یکی از معدود مخترعان ایرانی برنده مدال طلا در این جشنواره، نهتنها اعتبار علمی فردی را افزایش میدهد، بلکه تصویر ایران را در نقشه نوآوری جهانی تقویت میکند
نکته قابل توجه این است که او پیش از این نیز در سال ۲۰۲۳ در جشنواره کاوشینگ (Kaohsiung) در تایوان نیز مقام اول و مدال طلای جهانی را کسب کرده بود؛ مدالی که نشاندهنده تداوم تلاشهای علمی و پژوهشی او و تیمش در سطوح بینالمللی است
ترکیب علمی با کارآفرینی پژوهشی
یکی از ویژگیهای برجسته این پروژه، همکاری میان حوزه علمی در ایران و متخصصان بینالمللی، بهویژه از کانادا است که نشاندهنده روند جهانی شدن پژوهشهای نوآورانه است. این ارتباط خارج از مرزها نبود فقط برای تبادل علمی، بلکه برای بهکارگیری عملی و استفاده انسانی نهایی از دارو است، موضوعی که در پروژههای بزرگ درمان سرطان نیز دیده میشود
اتصال میان پژوهش، کاربرد پزشکی و شبکههای بینالمللی باعث شد که داروی جدید سرطان نه تنها یک نوآوری علمی باشد، بلکه پتانسیل تجاری و عملی در دنیای واقعی درمان سرطان داشته باشد
چالشها و گامهای بعدی
با وجود موفقیت اولیه و پتانسیلهای بالای این دارو، مسیر پیشِرو هنوز چالشهایی دارد. داروهای جدید سرطان معمولاً باید از مراحل طولانی آزمایشهای بالینی عبور کنند تا ایمنی و اثربخشی آنها اثبات شود. روشهای دقیق هدفگیری سلولهای سرطانی و کاهش عوارض جانبی در کنار اثربخشی در بیماران واقعی، یکی از مهمترین معیارهایی است که در مطالعات جهانی برای داروهای سرطان مطرح میشود
البته پژوهشهای مدرن در دنیا در زمینه داروهای هدفمند، از جمله فناوریهای نوظهور در طراحی مولکولی و تحویل دارو، در حال پیشرفت هستند و این روند به توسعه رویکردهای نوین درمان سرطان کمک میکند
مطالعه بيشتر : پزشکیان عزل شد؟ پس رئیسجمهور واقعی کیست؟
پیامد اجتماعی و علمی
موفقیت در طراحی یک داروی جدید سرطان نه تنها برای فرد مخترع افتخارآمیز است، بلکه میتواند الگوی توسعه علم و فناوری در کشور نیز محسوب شود. این موفقیت نشان داد که حتی برجستهترین جوایز جهانی نیز قابل دستیابی برای ایرانیان است، بهشرط تمرکز علمی و همکاری بینالمللی
پژوهشهایی از این دست به جامعه پیام میدهند که بحرانهای جدی مانند سرطان میتوانند با رویکردهای نوآورانه مواجه شوند و راهحلهای جدیدی ارائه دهند، موضوعی که هم برای بیماران و هم برای جامعه علمی امیدبخش است
