آنچه در یک فرهنگ «زیبا» تلقی میشود، ممکن است در جایی دیگر شوکهکننده باشد. عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان نشان میدهد زیبایی، مفهومی کاملاً نسبی است.
زیبایی؛ مفهومی که جهانی نیست
در دنیای مدرن، شبکههای اجتماعی تصویری نسبتاً یکسان از زیبایی ساختهاند: چهره متقارن، پوست صاف و اندامی استاندارد. اما با نگاهی عمیقتر به فرهنگهای مختلف، مشخص میشود که این تصویر جهانی نیست.
عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان نشان میدهد آنچه امروز برای برخی عجیب یا حتی آزاردهنده است، در جوامعی دیگر نماد جذابیت، قدرت یا منزلت اجتماعی محسوب میشود.
عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان؛ وقتی بدن بوم فرهنگی میشود
در بسیاری از فرهنگها، بدن انسان تنها یک ویژگی زیستی نیست، بلکه بوم نمایش هویت اجتماعی است. به همین دلیل، معیارهای زیبایی از دل تاریخ، آیینها و ساختار قدرت بیرون آمدهاند.
در برخی قبایل آفریقایی، جای زخمهای عمدی روی پوست نشانه شجاعت و بلوغ است. در این جوامع، پوستی بدون نشانه، «ناتمام» تلقی میشود. این دقیقاً یکی از نمونههای عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان است که از نگاه بیرونی قابلدرک نیست.
گردنهای کشیده؛ زیبایی با حلقههای فلزی
در میان زنان قبیله کایان در میانمار و تایلند، گردن کشیده نماد زیبایی زنانه است. حلقههای فلزی از کودکی دور گردن بسته میشود و بهمرور تعداد آن افزایش مییابد.
هرچه گردن کشیدهتر، جایگاه اجتماعی بالاتر.
از نگاه بیرونی، این رسم دردناک و غیرانسانی به نظر میرسد، اما درون فرهنگ محلی، بخشی از هویت زنانه و جذابیت است؛ نمونهای شاخص از عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان.
دندانهای سیاه؛ زیبایی فراموششده شرق
در ژاپن سنتی، سیاهکردن دندانها (اوهاگورو) قرنها نشانه زیبایی، بلوغ و حتی وفاداری زناشویی بود.
برخلاف معیار امروزی دندانهای سفید، دندان سیاه نماد اشرافیت و وقار محسوب میشد.
این رسم امروز تقریباً از بین رفته، اما یادآور این واقعیت است که معیارهای زیبایی دائمی نیستند و در زمان تغییر میکنند.
بدن فربه؛ نشانه ثروت و قدرت
در برخی مناطق آفریقا و اقیانوسیه، چاقی نشانه زیبایی و رفاه است. زنان پیش از ازدواج بهطور عمدی پرخورانده میشوند تا وزن بالا نشانه توان مالی خانواده و سلامت تلقی شود.
در این فرهنگها، لاغری نهتنها زیبا نیست، بلکه نشانه فقر یا بیماری به حساب میآید. این تضاد با معیارهای جهانی امروز، یکی دیگر از نمونههای عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان است.
لبهای بزرگشده؛ زیبایی با صفحههای سفالی
در قبیله مورسی اتیوپی، زنان صفحههای سفالی در لب پایینی خود قرار میدهند. اندازه این صفحه، مستقیماً با جایگاه اجتماعی و حتی مهریه ارتباط دارد.
هرچه صفحه بزرگتر، احترام و ارزش اجتماعی بالاتر. این رسم، اگرچه برای بسیاری شوکهکننده است، اما در چارچوب فرهنگی خود معنا دارد.
چرا این معیارها هنوز زندهاند؟
با وجود جهانیشدن رسانهها، بسیاری از این معیارها همچنان پابرجا هستند. دلیل آن ساده است:
زیبایی فقط ظاهر نیست؛
زیبایی، زبان فرهنگ است.
عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان اغلب ریشه در:
• ساختار قدرت
• نقشهای جنسیتی
• و تاریخ بقا دارند
رسانههای مدرن؛ تهدید یا تقویت؟
جالب آنکه شبکههای اجتماعی همزمان دو نقش ایفا میکنند:
• برخی معیارهای بومی را تضعیف میکنند
• و برخی دیگر را به ترند جهانی تبدیل میکنند
آنچه روزی محلی و عجیب بود، امروز میتواند به پدیدهای جهانی بدل شود.
مطالعه بيشتر؛ چرا سایتهای ایرانی خارج از کشور کار نمیکنند؟
زیبایی یا شوک؟ مسئله نگاه ماست
آنچه ما «عجیب» مینامیم، اغلب حاصل ناآشنایی است.
عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان بیش از آنکه درباره بدن انسان باشد، درباره نگاه ما به تفاوتهاست.
زیبایی، حقیقتی مطلق ندارد. آنچه در یک فرهنگ آرزوست، در فرهنگی دیگر غیرقابلپذیرش است. شناخت عجیبترین معیارهای زیبایی در جهان به ما یادآوری میکند که قضاوت سریع درباره ظاهر دیگران، بیش از آنکه واقعیت را نشان دهد، محدودیت نگاه ما را آشکار میکند.
