هر بار که قیمت بلیت هواپیما بالا میرود، بحث سفر ایستاده دوباره مطرح میشود؛ ایدهای شوکآور و ارزان که توجهها را جلب میکند.
ایدهای قدیمی که با هر موج گرانی بازمیگردد
این نخستین بار نیست که مفهوم سفر ایستاده مطرح میشود. تقریباً با هر افزایش قیمت بلیت، بهویژه در پروازهای کوتاهمدت اروپا، این ایده دوباره در شبکههای اجتماعی و رسانهها ظاهر میشود و اغلب بهعنوان راهحلی انقلابی برای کاهش هزینهها معرفی میگردد.
واقعیت این است که این ایده سالها پیش شکل گرفت؛ زمانی که شرکتهای طراحی صنعتی و سازندگان صندلی هواپیما به دنبال راههایی غیرمعمول برای افزایش تعداد مسافران و کاهش فضای اشغالشده در کابین بودند. در آن مقطع، این شرکتهای طراحی بودند که بحث را پیش میبردند، نه خودِ ایرلاینها.
ایده «سفر ایستاده» دقیقاً از کجا آمد؟
برخلاف تصور عمومی، سفر ایستاده به معنای ایستادن کامل در طول پرواز نیست. ایده بر پایه صندلیهای «نیمهایستاده» شکل گرفته؛ صندلیهایی با زاویه تند که مسافر به آنها تکیه میدهد و وزن بدن بیشتر روی پاها تقسیم میشود.
این طرحها توسط شرکتهای مستقل ارائه شد و هدف آنها روشن بود:
افزایش تعداد مسافران، کاهش وزن کلی هواپیما و در نتیجه ارزانتر شدن بلیتها.
اما این ایده از ابتدا با محدودیتهای سختگیرانه همراه بود؛ تنها برای پروازهای بسیار کوتاه، کمتر از یک ساعت، و با مسافرانی که از نظر جسمی کاملاً سالم باشند.
چرا «سفر ایستاده» هرگز اجرا نشد؟
با وجود سر و صدای رسانهای، سفر ایستاده هرگز از مرحله طرح فراتر نرفت. دلیل اصلی، قوانین سخت ایمنی هوانوردی است.
تمام صندلیهای هواپیما باید آزمونهای مشخصی را پشت سر بگذارند؛ از جمله حفاظت از مسافر در فرود اضطراری، تحمل تکانهای شدید و حفظ وضعیت ایمن بدن در هنگام برخاستن و فرود.
صندلیهای نیمهایستاده تاکنون نتوانستهاند این استانداردها را برآورده کنند، بهویژه در مورد حفاظت از ستون فقرات و سر. به همین دلیل، هیچ نهاد رسمی هوانوردی در جهان این طرح را تأیید نکرده است.
حتی شرکت «رایانایر» که نامش بارها با این ایده گره خورده، رسماً اعلام کرده که قصد اجرای سفر ایستاده را ندارد و این طرحها صرفاً ایدههای طراحی بودهاند، نه برنامهای عملیاتی.
مطالعه بيشتر : چگونه از ۸ برنامه درون چتجیپیتی بهطور مستقیم استفاده کنیم؟
چرا شایعه «سفر ایستاده» همچنان زنده است؟
با وجود همه این توضیحات، سؤال مهم این است که چرا ایده سفر ایستاده همچنان بازمیگردد؟
پاسخ را باید در دو عامل جستوجو کرد. نخست، فشار اقتصادی و افزایش مداوم قیمت بلیت که باعث میشود مردم به راهحلهایی فکر کنند که پیشتر غیرقابل تصور بود. دوم، فضای شبکههای اجتماعی که هر ایده عجیب و شوکآور را چند برابر بزرگ میکند.
انتشار تصاویر طراحیشده یا شبیهسازیها، اغلب بدون توضیح کافی، این تصور را ایجاد میکند که تصمیمی قطعی گرفته شده است. در حالی که واقعیت چیز دیگری است. تا امروز، هیچ هواپیمای مسافربری با سیستم سفر ایستاده پرواز نکرده و هیچ برنامه رسمی برای اجرای آن وجود ندارد.
سفر ایستاده شاید در نگاه اول راهحلی جذاب برای کاهش هزینهها به نظر برسد، اما فعلاً در حد یک ایده باقی مانده است. قوانین ایمنی، محدودیتهای فنی و نگرانیهای انسانی، همگی مانع از تبدیل آن به واقعیت شدهاند. تا اطلاع ثانوی، این ایده بیش از آنکه آینده هوانوردی باشد، بازتابی از فشار گرانی و عطش راهحلهای ارزان است
