داستان عراقی که ۲۱ سال زیر زمین زندگی کرد، یکی از عجیب‌ترین روایت‌های دوران حکومت صدام حسین است؛ مردی که برای فرار از اعدام، از جهان ناپدید شد.
عراقی که ۲۱ سال زیر زمین پنهان شد
داستان «جواد امیر سید» از آن روایت‌هایی است که حتی سال‌ها پس از سقوط صدام حسین همچنان توجه‌ها را جلب می‌کند. این مرد عراقی پس از فرار از ارتش صدام و به دلیل دیدگاه‌های مخالف حکومت بعث، تصمیم گرفت از زندگی عادی دست بکشد و در اتاقکی زیر خانه خانواده‌اش پنهان شود.
بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۰۳ در روزنامه «جروزالم پست» منتشر شد، او در دوم دسامبر ۱۹۸۱ وارد این مخفیگاه شد و تا ۱۰ آوریل ۲۰۰۳، یعنی یک روز پس از سقوط حکومت صدام، از آن خارج نشد.
به این ترتیب، عراقی که ۲۱ سال زیر زمین زندگی کرد، بیش از دو دهه تقریباً تمام ارتباط خود را با جهان بیرون قطع کرده بود.
چرا عراقی که ۲۱ سال زیر زمین ماند؟
جواد امیر سید، که در گزارش‌های منتشرشده ۴۵ ساله معرفی شده، پیش‌تر در ارتش عراق خدمت کرده بود. او پس از فرار از ارتش و داشتن دیدگاه‌های مخالف حکومت بعث، نگران بود که در صورت شناسایی بازداشت یا اعدام شود.
گزارش‌های آن زمان می‌گویند دوستان و بستگان او یکی پس از دیگری توسط حکومت اعدام می‌شدند و همین مسئله باعث شد او تصمیم بگیرد کاملاً ناپدید شود. به جای فرار از کشور، راه دیگری انتخاب کرد: ساختن یک اتاق مخفی در زیر آشپزخانه خانه خانوادگی.
این تصمیم زندگی او را برای سال‌ها تغییر داد. او عملاً از جامعه حذف شد، در حالی که خانواده‌اش از وجود او و محل اختفایش اطلاع داشتند.
اتاق مخفی عراقی که ۲۱ سال زیر زمین بود
مخفیگاه این مرد یک اتاق کوچک زیر آشپزخانه خانواده‌اش بود. گزارش جروزالم پست ابعاد آن را حدود یک متر در یک‌ونیم متر توصیف کرده است؛ فضایی بسیار کوچک که قرار بود برای سال‌ها محل زندگی یک انسان باشد.
در دیوارهای اتاق، وسایل مختلفی نصب شده بود. از جمله داس، پنکه دستی، آینه، کتری، اجاق کوچک، مسواک و ساعت. وجود این وسایل نشان می‌دهد که این مکان فقط یک پناهگاه موقت نبود، بلکه به فضایی برای زندگی طولانی‌مدت تبدیل شده بود.
تصور اینکه یک نفر بتواند بیش از دو دهه در چنین فضای محدودی زندگی کند، یکی از دلایلی است که داستان عراقی که ۲۱ سال زیر زمین را به روایتی غیرمعمول تبدیل کرده است.
زندگی او در تاریکی چگونه گذشت؟
جواد امیر سید برای اطلاع از اتفاقات جهان بیرون به رادیو گوش می‌داد. طبق گزارش‌های منتشرشده، او از طریق رادیوی بی‌بی‌سی اخبار جهان را دنبال می‌کرد و با هدفون به برنامه‌ها گوش می‌داد.
به این ترتیب، مردی که از ترس حکومت بعث از سطح زمین ناپدید شده بود، تحولات عراق و جهان را از داخل اتاقک زیرزمینی دنبال می‌کرد.
او در حالی سال‌های دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ را در این مخفیگاه گذراند که عراق وارد جنگ ایران و عراق شد، سپس به کویت حمله کرد و با جنگ خلیج فارس و تحریم‌های شدید بین‌المللی مواجه شد.
اما برای او، همه این تحولات از پشت دیوارهای اتاق و از طریق صدای رادیو دنبال می‌شد.
لحظه‌ای که عراقی که ۲۱ سال زیر زمین بود بیرون آمد
نقطه پایان این زندگی مخفی با سقوط حکومت صدام حسین در سال ۲۰۰۳ فرا رسید.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، زمانی که او از طریق اخبار رادیو متوجه شد مجسمه صدام در بغداد در حال سقوط است، دریافت که دیگر نیازی به ادامه پنهان‌شدن ندارد. او سرانجام در ۱۰ آوریل ۲۰۰۳ از اتاقک خود بیرون آمد؛ یعنی یک روز پس از سقوط حکومت بعث.
برای مردی که بیش از ۲۱ سال تقریباً هیچ‌گاه نور خورشید را ندیده بود، خروج از مخفیگاه به معنای بازگشت ناگهانی به جهانی بود که در غیاب او کاملاً تغییر کرده بود.
در روایت‌های منتشرشده، از این لحظه به‌عنوان زمانی یاد شده که او پس از سال‌ها دوباره نور خورشید را دید و زندگی عادی را آغاز کرد.
بعد از سقوط صدام چه اتفاقی افتاد؟
داستان عراقی که ۲۱ سال زیر زمین ماند، پس از سقوط صدام به رسانه‌های مختلف راه پیدا کرد. در آن زمان، روایت او به نمونه‌ای از ترس مخالفان حکومت بعث از بازداشت و مجازات تبدیل شد.
با این حال، باید توجه داشت که جزئیات این داستان عمدتاً به گزارش‌های منتشرشده در سال‌های ۲۰۰۳ و پس از آن متکی است و بسیاری از روایت‌هایی که امروز در شبکه‌های اجتماعی بازنشر می‌شوند، جزئیات بیشتری به داستان اصلی اضافه کرده‌اند که الزاماً در منابع اولیه دیده نمی‌شود.
برای نمونه، برخی پست‌های شبکه‌های اجتماعی این ماجرا را با جزئیات احساسی یا تصاویر نامرتبط بازنشر می‌کنند؛ بنابراین میان روایت مستند و نسخه‌های بازسازی‌شده در فضای مجازی باید تفاوت گذاشت.
داستانی از زندگی زیر سایه حکومت بعث
داستان عراقی که ۲۱ سال زیر زمین ماند، در نهایت فقط درباره یک اتاقک زیرزمینی نیست. این روایت تصویری از شرایطی است که یک مخالف سیاسی حکومت صدام برای حفظ جان خود، زندگی معمولی را کنار گذاشت و بیش از دو دهه از جامعه فاصله گرفت.
او در سال ۱۹۸۱ وارد مخفیگاه شد و پس از سقوط حکومت صدام در سال ۲۰۰۳ بیرون آمد؛ فاصله‌ای بیش از ۲۱ سال که بخش بزرگی از تاریخ معاصر عراق را دربر می‌گیرد.
به همین دلیل، داستان او همچنان در فهرست روایت‌های عجیب دوران حکومت بعث قرار دارد؛ مردی که برای زنده ماندن، خانه‌اش را ترک نکرد، اما در عین حال برای بیش از دو دهه از جهان پنهان شد.
