بازگشت واشنگتن و تهران به میز مذاکره، آن هم پس از ماهها تنش و تهدید، پرسشهای جدی درباره دلایل این چرخش ناگهانی و پیامدهای احتمالی آن ایجاد کرده است.
واشنگتن و تهران؛ چرا دوباره مذاکره؟
چند هفته پیش، لحن مقامات آمریکایی بهسمت فشار حداکثری و حتی تغییر ساختار قدرت در ایران متمایل بود. حالا اما خبر مذاکره میان واشنگتن و تهران منتشر شده است؛ تغییری که نشان میدهد موازنه هزینه و فایده، بار دیگر محاسبات دو طرف را تغییر داده است.
تحلیلگران میگویند این چرخش، بیش از آنکه ناگهانی باشد، نتیجه انباشت فشارهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی است.
چه عواملی این تغییر را رقم زد؟
بررسی تحولات اخیر نشان میدهد چند عامل همزمان، مسیر گفتوگو میان واشنگتن و تهران را هموار کردهاند:
• افزایش تنشهای منطقهای و نگرانی از درگیری مستقیم
• فشار متحدان برای کنترل بحران
• هزینههای بالای تداوم تقابل
• نیاز دو طرف به مدیریت افکار عمومی
این عوامل، دیپلماسی را دوباره به گزینهای کمهزینهتر تبدیل کردهاند.
یکی از نکات برجسته در بازگشت واشنگتن و تهران به مذاکره، تناقض آشکار در مواضع اخیر آمریکا است. از تهدید به تغییر قدرت، تا گفتوگو پشت درهای بسته، فاصلهای کوتاه اما معنادار طی شده است.
این تناقض، نشانهای از نبود اجماع کامل در سیاست آمریکا نسبت به ایران تلقی میشود.
تهران چه میخواهد؟
از نگاه تهران، مذاکره با واشنگتن و تهران در قالب گفتوگو، نه نشانه عقبنشینی، بلکه ابزاری برای کاهش فشار و خرید زمان است. مقامات ایرانی تأکید میکنند هدف اصلی، رفع تحریمها و تضمین منافع اقتصادی است.
با این حال، بیاعتمادی عمیق همچنان بر فضای گفتوگو سایه انداخته است.
پرسش اصلی این است که گفتوگو میان واشنگتن و تهران تا کجا پیش خواهد رفت. تجربههای گذشته نشان داده مسیر مذاکره پر از توقف، بنبست و بازگشت است.
کارشناسان معتقدند:
• توافق کوتاهمدت محتملتر از توافق جامع است
• مسائل منطقهای گره اصلی باقی میماند
• و هر پیشرفت، شکننده خواهد بود
پیام به منطقه و جهان
بازگشت واشنگتن و تهران به میز مذاکره، فقط یک رویداد دوجانبه نیست. این تحول پیام روشنی برای منطقه دارد: هیچیک از طرفین، در مقطع فعلی، تمایلی به تشدید غیرقابلکنترل بحران ندارند.
مطالعه بيشتر : افشای موعد؛ آیا ضربه نزدیک است؟
برای متحدان و رقبای دو طرف، این پیام بهدقت رصد میشود.
مذاکره دوباره میان واشنگتن و تهران نتیجه تغییر ناگهانی نیست، بلکه حاصل محاسبهای سرد در برابر هزینههای تقابل است. اینکه این گفتوگوها به کاهش تنش پایدار منجر شود یا صرفاً وقفهای موقت باشد، به تصمیمهایی بستگی دارد که هنوز گرفته نشدهاند. آنچه روشن است، اینکه دیپلماسی بار دیگر، هرچند با تردید، به صحنه بازگشته است.
