با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای آمریکا، جنگ و تنش میان ایران و اسرائیل بار دیگر به یکی از حساسترین موضوعات سیاست خارجی واشنگتن تبدیل شده است. در حالی که جنگ ایران و آمریکا و اسرائیل در سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای فرسایشی شده، فشار سیاسی بر دونالد ترامپ برای پایان دادن به درگیری افزایش یافته و همزمان بنیامین نتانیاهو با انتخابات اکتبر اسرائیل روبهروست.
ایران و اسرائیل؛ چرا دوباره همه نگران جنگاند؟
تنش میان تهران و تلآویو در ماههای اخیر فقط یک تقابل نظامی ساده نبوده است. درگیری مستقیم، حملات متقابل و تلاش آمریکا برای مدیریت بحران، معادلهای پیچیده ساخته که هر تصمیم اشتباه میتواند دوباره منطقه را به سمت دور تازهای از درگیری سوق دهد.
گزارشهای اخیر نشان میدهد آمریکا همچنان با پیامدهای جنگ با ایران دستوپنجه نرم میکند. بر اساس نظرسنجی Reuters/Ipsos، پنج ماه پس از آغاز جنگ، نیمی از آمریکاییها انتظار دارند بیثباتی در خاورمیانه بیشتر شود و تنها ۱۷ درصد معتقدند شرایط باثباتتر خواهد شد.
این نگرانی برای دولت ترامپ اهمیت سیاسی زیادی دارد؛ زیرا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد و هزینههای اقتصادی و سیاسی جنگ میتواند بر رأیدهندگان آمریکایی اثر بگذارد.
نتانیاهو چه میخواهد؟
برای بنیامین نتانیاهو، مسئله فقط امنیت اسرائیل نیست. او در اکتبر ۲۰۲۶ با انتخابات روبهروست و آینده سیاسیاش همچنان به توانایی او برای حفظ حمایت ائتلاف و رأیدهندگان راستگرا وابسته است.
در همین روزها، اختلافات داخلی در ائتلاف او نیز افزایش یافته است. گزارش رویترز درباره بحران سیاسی بتسلئیل اسموتریچ نشان میدهد که رقابت بر سر کرسیهای پارلمان و تشکیل ائتلاف بعدی میتواند حتی میان متحدان راستگرای نتانیاهو شکاف ایجاد کند.
به همین دلیل، هرگونه تصمیم نتانیاهو درباره ایران میتواند هم پیامد امنیتی و هم پیامد انتخاباتی داشته باشد.
ترامپ میان جنگ و انتخابات آمریکا
در طرف دیگر، ترامپ با یک مشکل متفاوت مواجه است.
جنگ با ایران برای آمریکا هزینه نظامی و اقتصادی سنگینی داشته و طبق نظرسنجی اخیر Reuters/Ipsos، تنها ۳۵ درصد آمریکاییها از ادامه جنگ حمایت میکنند. همچنین نگرانی درباره افزایش قیمت انرژی و گسترش درگیری در خاورمیانه افزایش یافته است.
این وضعیت میتواند واشنگتن را به سمت کنترل تنش سوق دهد؛ اما همزمان آمریکا نمیخواهد اسرائیل را در برابر تهدیدهای ایران بدون حمایت رها کند.
همین تضاد، یکی از دلایل اصلی پیچیده شدن رابطه ترامپ و نتانیاهو است.
آیا اسرائیل آماده ادامه درگیری است؟
موضع نتانیاهو در روزهای اخیر نشان داده که دولت اسرائیل حاضر نیست تمام تصمیمهای خود را با واشنگتن هماهنگ کند.
نمونه روشن آن اختلاف تازه بر سر طرح ۱۵ مادهای ترامپ برای پایان جنگ غزه است. نتانیاهو در ۹ اوت این طرح را نپذیرفت و تأکید کرد اسرائیل تا زمانی که حماس خلع سلاح نشود، عقبنشینی کامل را قبول نخواهد کرد. رویترز این موضع را یکی از نشانههای شکاف قابل توجه میان ترامپ و نتانیاهو توصیف کرده است.
اگر چنین اختلافی در پرونده غزه ایجاد شده، پرونده ایران میتواند حتی حساستر باشد؛ زیرا اسرائیل ایران را یک تهدید راهبردی بلندمدت میداند.
ایران چه گزینههایی دارد؟
تهران نیز در موقعیتی قرار گرفته که هر انتخاب آن هزینههایی دارد.
ادامه رویارویی نظامی میتواند فشار بیشتری بر زیرساختهای ایران وارد کند، اما عقبنشینی گسترده نیز میتواند از نگاه تهران به معنای از دست دادن اهرمهای فشار باشد.
یکی از مهمترین اهرمها، تنگه هرمز است؛ مسیری که نقش حیاتی در انتقال انرژی جهان دارد و در جریان جنگ به یکی از مهمترین نقاط فشار تبدیل شده است.
از سوی دیگر، تهران تلاش میکند از طریق مذاکره و توافقهای محدود، بخشی از فشارهای اقتصادی و نظامی را کاهش دهد؛ موضوعی که در هفتههای اخیر نیز در گزارشهای مختلف درباره گفتوگوهای ایران و آمریکا و نقش عمان دیده شده است.
آیا جنگ بزرگ دیگری در راه است؟
پاسخ قطعی وجود ندارد.
آنچه میتوان با اطمینان گفت این است که خطر تشدید دوباره تنش میان ایران و اسرائیل همچنان جدی است، اما این با قطعی بودن یک جنگ جدید تفاوت دارد.
از یک طرف، اسرائیل نگران تواناییهای نظامی و راهبردی ایران است و نتانیاهو تحت فشار سیاسی داخلی قرار دارد. از طرف دیگر، ترامپ با هزینههای جنگ و انتخابات میاندورهای آمریکا مواجه است و ادامه یک جنگ گسترده میتواند برای دولت او پرهزینه باشد.
به همین دلیل، احتمال دارد واشنگتن تلاش کند میان بازدارندگی در برابر ایران و جلوگیری از یک جنگ طولانی تعادل برقرار کند.
انتخابات؛ عامل پنهان در محاسبات جنگ
یکی از مهمترین نکات این پرونده، نقش انتخابات است.
در آمریکا، انتخابات میاندورهای نوامبر نزدیک میشود و جمهوریخواهان و دموکراتها هر دو باید درباره هزینههای جنگ و سیاست خارجی پاسخ روشنی به رأیدهندگان بدهند.
در اسرائیل نیز انتخابات اکتبر میتواند محاسبات نتانیاهو را تحت تأثیر قرار دهد.
مطالعه بيشتر : پیام سردار موسوی از راز ۱۰۰ روزه گفت!
در نتیجه، ایران و اسرائیل فقط در میدان نظامی با یکدیگر رقابت نمیکنند؛ تصمیمهای تهران، تلآویو و واشنگتن همزمان تحت تأثیر سیاست داخلی سه کشور قرار گرفتهاند.
ایران و اسرائیل در نقطهای قرار دارند که هر اقدام نظامی میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. با این حال، در شرایط فعلی نمیتوان از وقوع قطعی جنگ جدید سخن گفت. آنچه روشن است، ادامه تنش، اختلاف میان نتانیاهو و ترامپ و فشار انتخاباتی بر هر دو رهبر است.
پس سؤال اصلی شاید این نباشد که «آیا جنگ نزدیک است؟»؛ بلکه این است که اگر یک جرقه جدید زده شود، این بار چه کسی قادر خواهد بود جلوی انفجار منطقه را بگیرد؟
