انتشار ویدیویی از برخورد خشونت‌آمیز مأموران با یک نوجوان بازداشت‌شده در تبریز، بار دیگر بحث درباره رفتار پلیس جمهوری اسلامی با بازداشت‌شدگان را در کانون توجه قرار داده است.
ویدیوی تبریز چه چیزی را نشان می‌دهد؟
ویدیویی که ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد، چند مأمور نیروی انتظامی را در حال برخورد خشونت‌آمیز با یک نوجوان بازداشت‌شده در تبریز نشان می‌دهد. در تصاویر منتشرشده، مأموران او را مورد ضرب‌وجرح و تحقیر قرار می‌دهند و بخشی از رفتارهای انجام‌شده با این فرد نیز در گزارش‌های حقوق‌بشری مورد اعتراض قرار گرفته است.
صدای آمریکا به نقل از هرانا گزارش داده که این حادثه در جریان بازداشت فردی پس از یک نزاع خیابانی رخ داده است. با این حال، سن دقیق نوجوان به‌طور مستقل تأیید نشده و پلیس نیز در اطلاعیه خود سن او را اعلام نکرده است.
انتشار این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های گسترده‌ای به همراه داشت؛ به‌خصوص اینکه ویدیو تنها چند روز پس از چهارمین سالگرد جان‌باختن مهسا امینی منتشر شد و بار دیگر موضوع نحوه برخورد مأموران با افراد بازداشت‌شده را مطرح کرد.
واکنش پلیس به ماجرای تبریز
فرماندهی انتظامی آذربایجان شرقی اصل وقوع حادثه را تأیید کرده، اما رفتار مأموران را «نامتعارف و خارج از استانداردهای قانونی» توصیف کرده است.
طبق توضیح پلیس، این حادثه در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ و پس از بازداشت فرد موردنظر در ارتباط با یک نزاع خیابانی اتفاق افتاده بود. پلیس همچنین اعلام کرده مأموران دخیل در این حادثه از همان زمان با اقدامات انضباطی مواجه شده و در وضعیت «انتظار خدمت» قرار گرفته بودند.
پلیس درباره سوابق احتمالی فرد بازداشت‌شده نیز مطالبی مطرح کرده است، اما این ادعاها به‌صورت مستقل قابل تأیید نیست. نکته مهم در اطلاعیه پلیس این است که سوابق احتمالی فرد بازداشت‌شده، رفتار مأموران را توجیه نمی‌کند.
مأموران بازداشت شدند
پس از انتشار گسترده ویدیو، سازمان قضایی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز وارد پرونده شد.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی رسانه‌های داخل ایران، برای مأموران حاضر در ویدیو پرونده قضایی تشکیل شده و آنها بازداشت شده‌اند. قوه قضاییه همچنین از ادامه تحقیقات درباره این حادثه خبر داده است.
این واکنش نشان می‌دهد که پرونده از سطح برخورد انضباطی داخلی نیروی انتظامی فراتر رفته و وارد روند قضایی شده است. با این حال، نتیجه نهایی رسیدگی و جزئیات اتهامات احتمالی مأموران هنوز مشخص نیست.
چرا این ویدیو دوباره بحث رفتار پلیس جمهوری اسلامی را مطرح کرد؟
انتشار تصاویر تبریز در شرایطی اتفاق افتاده که موضوع رفتار نیروهای انتظامی و امنیتی با بازداشت‌شدگان طی سال‌های گذشته بارها مورد توجه سازمان‌های حقوق بشری قرار گرفته است.
دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی درباره بازداشت‌های پس از اعتراضات ۱۴۰۴ اعلام کرده بود که شماری از بازداشت‌شدگان برای دوره‌هایی بدون ارتباط با خانواده و دنیای خارج نگهداری شده‌اند و در برخی موارد خانواده‌ها از محل نگهداری آنها اطلاع نداشته‌اند.
هم‌زمان، گزارش صدای آمریکا درباره حادثه تبریز به پرونده‌های قدیمی‌تر نیز اشاره کرده و سوابقی مانند حوادث بازداشتگاه کهریزک و پرونده ستار بهشتی را در زمینه گسترده‌تر برخورد با بازداشت‌شدگان بررسی کرده است. این موارد تاریخی هستند و نباید آنها را به‌عنوان اثبات رفتار مأموران حاضر در حادثه اخیر تلقی کرد.
چهار سال پس از مهسا امینی
زمان انتشار این ویدیو نیز به یکی از دلایل اصلی توجه عمومی به آن تبدیل شد. این تصاویر در فاصله کوتاهی از چهارمین سالگرد جان‌باختن مهسا امینی منتشر شد؛ پرونده‌ای که همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط بحث درباره رفتار نیروهای انتظامی ایران با بازداشت‌شدگان است.
هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل درباره پرونده امینی اعلام کرده بود که شواهدی درباره خشونت فیزیکی علیه او در زمان بازداشت در اختیار دارد و مرگ او را «غیرقانونی» دانسته بود؛ جمهوری اسلامی این ارزیابی را رد کرده و روایت متفاوتی درباره علت مرگ او ارائه کرده است.
اکنون پرونده تبریز با بازداشت مأموران دخیل در ویدیو وارد مرحله قضایی شده است. در حالی که جزئیات بیشتری درباره روند رسیدگی منتشر نشده، تصاویر این حادثه بار دیگر توجه افکار عمومی را به نحوه برخورد نیروهای انتظامی با افراد بازداشت‌شده جلب کرده است.
