پیش از برگزاری نشست بریکس در دهلی، بخشهایی از زاغههای شهر پشت دیوار و پوششهای موقت پنهان شدند؛ اقدامی که بحث درباره تصویر واقعی هند را دوباره داغ کرد.
چرا زاغهها پنهان شدند؟
همزمان با آمادهسازی دهلینو برای میزبانی نشست سران بریکس، تصاویری از پوشاندهشدن برخی مناطق فقیرنشین در مسیرهای اصلی شهر منتشر شد.
در بعضی نقاط، دیوارهای موقت و پوششهایی نصب شد تا نمای محلههای کمبرخوردار از مسیر عبور هیئتهای خارجی دیده نشود. همین اقدام در شبکههای اجتماعی واکنشهای زیادی به دنبال داشت و منتقدان آن را تلاش برای نمایش تصویری متفاوت از پایتخت هند دانستند.
موضوع زمانی حساستر شد که قرار بود رهبران و هیئتهای بلندپایه کشورهای عضو بریکس وارد دهلی شوند و شهر برای یکی از مهمترین رویدادهای دیپلماتیک سال آماده شود.
زاغههای هند پیش از بریکس چه چیزی را نشان میدهند؟
هند طی دو دهه گذشته رشد اقتصادی قابلتوجهی داشته و دهلینو نیز به یکی از مراکز مهم اقتصادی و سیاسی آسیا تبدیل شده است. اما در کنار ساختمانهای مدرن، مراکز تجاری و پروژههای بزرگ شهری، مناطق فقیرنشین گستردهای نیز وجود دارند.
به همین دلیل، بحث درباره زاغههای هند پیش از بریکس فقط به چند دیوار یا پوشش موقت محدود نمیشود؛ مسئله اصلی این است که توسعه سریع شهر تا چه اندازه توانسته شکاف میان مناطق برخوردار و کمبرخوردار را کاهش دهد.
منتقدان میگویند پنهانکردن یک محله فقیر، مشکل اجتماعی آن را از بین نمیبرد و تنها چیزی که تغییر میکند، تصویری است که بازدیدکننده خارجی از شهر میبیند.
آیا این اقدام برای بریکس انجام شد؟
گزارشهای هندی نشان میدهد آمادهسازی مسیرهای اصلی دهلی برای اجلاس شامل اقدامات گستردهای برای زیباسازی و کنترل فضای شهری بوده است.
با این حال، درباره اینکه تمام پوششهای نصبشده صرفاً با هدف «پنهانکردن فقر» انجام شدهاند، نمیتوان با قطعیت اظهارنظر کرد. برخی مقامها و طرفداران این اقدامات ممکن است آن را بخشی از زیباسازی، ساماندهی شهری یا تأمین امنیت مسیرهای دیپلماتیک بدانند.
بنابراین باید میان واقعیت نصب موانع و پوششها و تفسیر سیاسی از انگیزه پشت این کار تفاوت قائل شد.
چرا تصویر هند اهمیت دارد؟
هند در سالهای اخیر تلاش کرده خود را بهعنوان یکی از قدرتهای اصلی اقتصاد جهانی معرفی کند. برگزاری نشست بریکس در دهلی نیز فرصتی برای نمایش زیرساختها، ظرفیت اقتصادی و جایگاه ژئوپلیتیکی این کشور بود.
از سوی دیگر، دهلینو همچنان با چالشهایی مانند فقر شهری، آلودگی هوا، کمبود مسکن مناسب و اختلاف شدید سطح زندگی در مناطق مختلف روبهروست.
همین تضاد باعث شده تصاویر زاغههای هند پیش از بریکس بسیار فراتر از یک اتفاق شهری معمولی دیده شوند.
واکنشها به پنهانکردن محلهها چه بود؟
منتقدان در شبکههای اجتماعی و رسانههای هند این اقدام را با عباراتی مانند «پنهانکردن واقعیت» و تلاش برای ارائه یک تصویر غیرواقعی از شهر توصیف کردند.
برخی نیز اشاره کردند که چنین اقداماتی پیش از رویدادهای بینالمللی در کشورهای مختلف سابقه دارد؛ دولتها معمولاً مسیرهای اصلی را بازسازی یا زیباسازی میکنند و تلاش دارند مناطق اطراف محل برگزاری اجلاسها مرتبتر به نظر برسند.
اما تفاوت هند در این است که فاصله میان تصویر یک کلانشهر مدرن و واقعیت زندگی میلیونها نفر در سکونتگاههای غیررسمی، همچنان یکی از موضوعات مهم اجتماعی این کشور است.
بریکس و هند جدید
نشست بریکس برای دولت نارندرا مودی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا هند میخواهد در کنار رشد اقتصادی، نقش خود را در شکلدادن به نظم جهانی چندقطبی نیز پررنگتر کند.
دهلینو در سالهای اخیر روابط خود را همزمان با آمریکا، روسیه، ایران، کشورهای عربی و دیگر اقتصادهای بزرگ توسعه داده است. میزبانی اجلاس بریکس نیز بخشی از همین تلاش برای تثبیت جایگاه هند بهعنوان یک قدرت مستقل و اثرگذار است.
اما تصاویر مناطق فقیرنشین یادآوری میکنند که قدرت اقتصادی یک کشور الزاماً به معنای حلشدن تمام مشکلات اجتماعی آن نیست.
پشت دیوارها چه چیزی باقی میماند؟
در نهایت، دیوارها میتوانند یک منظره را برای چند روز از چشم مهمانان خارجی پنهان کنند، اما نمیتوانند واقعیت اجتماعی یک شهر را تغییر دهند.
زاغههای هند پیش از بریکس به همین دلیل به نمادی از یک تناقض تبدیل شدهاند؛ کشوری که میخواهد چهرهای مدرن، قدرتمند و پیشرفته به جهان نشان دهد، اما همزمان بخش بزرگی از جمعیتش همچنان با فقر و کمبود مسکن مناسب دستوپنجه نرم میکنند.
برای همین، سؤال اصلی شاید این نباشد که چرا چند محله پشت دیوار پنهان شدند؛ بلکه این است که چرا هنوز چنین محلههایی در یکی از مهمترین و ثروتمندترین پایتختهای آسیا وجود دارند؟
