سلاح نهنگ ایران بهعنوان یک اژدر فوقسریع معرفی شده که گفته میشود توان تهدید ناوهای بزرگ را دارد؛ اما پرسش اصلی این است: قدرت واقعی آن چقدر است؟
سلاح نهنگ ایران دقیقاً چیست؟
بر اساس گزارشهای رسانههای داخلی، سلاح نهنگ ایران یک اژدر پرسرعت دریایی است که از فناوری حرکت در حفره گازی بهره میبرد؛ فناوریای که اجازه میدهد اژدر با سرعتی بسیار بالاتر از اژدرهای معمولی حرکت کند.
در جهان، شناختهشدهترین نمونه این فناوری، اژدر روسی «شکوال» است که گفته میشود سرعتی بیش از ۲۰۰ گره دریایی دارد. چین نیز پروژههایی مشابه توسعه داده است. اگر سلاح نهنگ ایران واقعاً از این فناوری استفاده کند، به معنای کاهش شدید زمان واکنش هدف خواهد بود.
برد، سرعت و قدرت تخریب
اطلاعات رسمی درباره برد دقیق سلاح نهنگ ایران منتشر نشده است. اما در صورت شباهت به نمونههای فوقسریع، برد آن احتمالاً کوتاهتر از اژدرهای سنتی اما سرعت آن بسیار بالاتر خواهد بود.
چنین اژدرهایی برای هدف قرار دادن کشتیهای بزرگ، از جمله ناوهای هواپیمابر یا ناوشکنها طراحی میشوند. با این حال، تحلیلگران نظامی در گزارشهای Jane’s Defence تأکید میکنند که ناوهای هواپیمابر با لایههای متعدد دفاعی محافظت میشوند؛ از سامانههای ضد اژدر تا پوشش هوایی و ناوشکنهای اسکورت.
بنابراین، سلاح نهنگ ایران در صورتی تهدید جدی محسوب میشود که در قالب حمله اشباعی یا در محیط جغرافیایی محدود مانند خلیج فارس بهکار گرفته شود.
مطالعه بيشتر؛ نامهای پنهان که جنگ را متوقف کرد؛ چه کسی پشت ماجراست؟
چه کشورهایی چنین سلاحی دارند؟
تا امروز، روسیه بهطور رسمی از اژدر فوقسریع شکوال رونمایی کرده است. چین نیز در حال توسعه فناوری مشابه است. برخی گزارشهای غیررسمی به تلاشهای ایران برای مهندسی معکوس فناوریهای روسی اشاره کردهاند.
در این چارچوب، سلاح نهنگ ایران اگر عملیاتی و قابل استقرار باشد، ایران را در جمع معدود کشورهایی قرار میدهد که توان استفاده از اژدرهای فوقسریع را دارند. اما تفاوت مهم میان «رونمایی» و «توان عملیاتی گسترده» است؛ موضوعی که تنها در آزمایشهای مستقل یا در میدان واقعی روشن میشود.
مطالعه بيشتر؛ چرا سایتهای ایرانی خارج از کشور کار نمیکنند؟
آیا میتواند ناو هواپیمابر را نابود کند؟
از نظر تئوریک، هر کشتی بزرگترین آنها در برابر اصابت مستقیم یک اژدر سنگین آسیبپذیر است. اما نابودی کامل ناو هواپیمابر نیازمند شرایط خاص و احتمالاً چندین اصابت همزمان است.
تحلیلهای منتشرشده در CSIS نشان میدهد که دفاع چندلایه ناوهای آمریکایی برای مقابله با تهدیدهای زیرسطحی طراحی شده است. بنابراین، سلاح نهنگ ایران بیشتر بهعنوان ابزار بازدارندگی و افزایش هزینه حضور دریایی دشمن عمل میکند تا تضمین نابودی قطعی.
مطالعه بيشتر؛ سلاح «نهنگ ایران»؛ قدرت واقعی یا جنگ روانی؟
سلاح نهنگ ایران اگر واقعاً از فناوری فوقسریع بهره ببرد، میتواند زمان واکنش هدف را به حداقل برساند و معادلات نبرد نزدیک دریایی را پیچیدهتر کند. اما تأثیر آن به تاکتیک استفاده، تعداد واحدهای عملیاتی و شرایط جغرافیایی وابسته است.
در نهایت، پرسش اصلی همچنان باقی است: این سلاح یک جهش راهبردی واقعی است یا بخشی از جنگ روانی برای تغییر محاسبات دشمن؟
پاسخ قطعی، تنها با دادههای عملیاتی روشن خواهد شد.
