خبر مرگ رئیس ستاد لیبی در یک سانحه هوایی در ترکیه واکنشهای گستردهای داشت؛ اما نحوه اعلام جزئیات با حوادث مشابه در ایران تفاوتهای قابل توجهی دارد
حادثه سقوط هواپیمای و مرگ رئیس ستاد لیبی ؛ واقعیتها
در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، یک جت خصوصی «Dassault Falcon 50» حامل هشت نفر، از جمله محمد علی احمد الحداد، رئیس ستاد کل ارتش لیبی و چند مقام نظامی دیگر، پس از بلند شدن از فرودگاه «اِسنبوغا» آنکارا سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند
بر اساس گزارشهای رسمی:
• هواپیما حدود ۴۰ دقیقه پس از پرواز برای فرود اضطراری به دلیل نقص الکتریکی درخواست کرد
• سپس ارتباط راداری قطع شد و هواپیما در منطقه «Kesikkavak» سقوط کرد
• جعبههای سیاه یافت شدهاند و بررسی علت فنی حادثه در جریان است
دولت لیبی سه روز عزای ملی اعلام کرد و معاون الحداد به عنوان جانشین موقت معرفی شد
حادثه سقوط بالگرد رئیس جمهور ایران ؛خلاصه رویداد
در ۱۹ می ۲۰۲۴، بالگرد حامل رئیس جمهور ایران سید ابراهیم رئیسی و چند مقام دیگر در منطقهای نزدیک به مرز آذربایجان شرقی سقوط کرد و تمام سرنشینان کشته شدند
بر اساس تحقیقات رسمی:
• هیئت عالی بررسی ایران اعلام کرد شرایط پیچیده جوی و مه غلیظ علت اصلی سقوط بوده است
• گزارشها نشان دادند که ادعاهای دخالت فنی یا حمله منتفی است و علت سقوط مرتبط با طبیعت حادثه است
در این حادثه علاوه بر رئیسی، افرادی مانند وزیر خارجه حسین امیرعبداللهیان و استاندار آذربایجان شرقی مالك رحمتی و نماینده ولیفقیه در استان نیز کشته شدند
مقایسه دقیق دو حادثه
زمان و مکان
• ایران: ۱۹ می ۲۰۲۴؛ منطقه کوهستانی آذربایجان شرقی
• لیبی: ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵؛ ؛حوالی آنکارا، ترکیه
نوع هواپیما
• ایران: بالگرد نظامی Bell 212 متعلق به نیروی هوایی ایران
• لیبی: جت خصوصی Dassault Falcon 50
شخصیتهای قربانی
• ایران: رئیس جمهور + چند مقام دولتی
• لیبی: رئیس ستاد ارتش + مقامات نظامی ارشد
نحوه اطلاعرسانی و پاسخها
ایران
در ایران گزارش نهایی بررسی سانحه منتشر شد و تأکید بر علل فنی و آبوهوایی بود
گزارش رسمی ستاد کل نیروهای مسلح وضعیت جوی و مه را عامل قطعی سقوط دانست و سناریوهای دیگر را منتفی کرد
این نوع اطلاعرسانی نسبتاً شفاف، با انتشار گزارش رسمی، به نسبت سریع بود و جامعه به نسخه نهایی دسترسی یافت
لیبي
در مورد مرگ رئیس ستاد لیبی اطلاعات بیشتر هنوز در حال بررسی است
علیرغم کشته شدن چند مقام نظامی بلندپایه، جزئیات فنی زیادی منتشر نشده و تحقیقات ادامه دارد
وزارت امور خارجه لیبی و دولت وحدت ملی، ضمن اعلام شهادت الحداد و همراهانش، اطلاعات چندانی درباره علل دقیق منتشر نکردهاند و هنوز هم رسانهها منتظر نتیجه تحلیل جعبههای سیاه هستند
ابعاد سیاسی و امنیتی دو حادثه
در ایران
سقوط بالگرد حامل رئیسی نه فقط یک سانحه هوایی بود، بلکه به سرعت پیامدهای سیاسی داخلی داشت:
• مرگ رئیسجمهور و وزیر خارجه
• انتصاب جانشین و تغییر در روند سیاست داخلی
• برگزاری انتخابات زودهنگام رهبری کشور
این حادثه باعث تغییر تا حدی در معادلات سیاسی کشور شد، چون نهاد ریاستجمهوری دستخوش تحول ناگهانی شد
مطالعه بيشتر : آیا نتانیاهو ترامپ را به جنگ مستقیم با ایران میکشاند؟
در لیبی
در لیبی، مرگ الحداد میتواند تأثیرات متفاوتی بر ساختار نظامی کشور داشته باشد:
• الحداد نقش مهمی در تلاش برای یکپارچهسازی ارتش داشت
• در حال حاضر تحقیقات فنی در جریان است و اعلام سه روز عزای ملی نشاندهنده اهمیت حادثه برای جامعه لیبی است
علاوه بر این، زمان وقوع حادثه در فضای تنشهای منطقهای و همکاریهای نظامی میان لیبی و ترکیه مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است
اگرچه هر دو حادثه، سقوط هواپیما و بالگرد با تلفات کامل همراه بود، تفاوت در جزئیات و نحوه اطلاعرسانی روشن است:
در ایران، حادثه بهطور رسمی بررسی و نتیجه نهایی منتشر شد؛
در لیبی، جزئیات هنوز در حال کشف است و تحلیل کامل فنی منتشر نشده
این تفاوتها نشان میدهد که مدیریت اطلاعات و پاسخدهی رسمی در دو کشور مختلف چگونه میتواند باعث برداشتهای متفاوت از یک رویداد یکسان شود
