حادثهای که به مرگ محمد الحداد انجامید، فقط یک سانحه هوایی نبود؛ پرسش اصلی این است که چه کسانی از این غیبت ناگهانی سود میبرند؟
مرگ محمد الحداد؛ فراتر از یک سانحه
مرگ محمد الحداد، رئیس ستاد کل ارتش لیبی، در پی سقوط هواپیما در خاک ترکیه، بهسرعت از یک خبر فوری به پروندهای پرابهام تبدیل شد. در کشوری مانند لیبی، که ساختار قدرت همچنان شکننده و متکی بر توازنهای حساس است، حذف ناگهانی یک چهره نظامی کلیدی نمیتواند صرفاً یک اتفاق فنی تلقی شود.
این حادثه در زمانی رخ داد که محمد الحداد نقش مهمی در حفظ تعادل میان نیروهای نظامی و سیاسی ایفا میکرد. به همین دلیل، بسیاری از ناظران از همان ابتدا پرسیدند: مرگ محمد الحداد چه تأثیری بر معادلات قدرت خواهد گذاشت؟
محمد الحداد چه جایگاهی در ساختار قدرت داشت؟
محمد الحداد تنها یک فرمانده نظامی نبود؛ او یکی از معدود چهرههایی بود که توانسته بود میان جناحهای رقیب در ارتش لیبی نقش واسطه و متعادلکننده ایفا کند. جایگاه او در رأس ستاد کل، بهمعنای دسترسی به اطلاعات حساس، نفوذ در تصمیمگیریهای کلان و نقشآفرینی در همکاریهای نظامی خارجی بود.
همین جایگاه باعث میشود که غیبت او، خلأیی فراتر از یک تغییر مدیریتی ایجاد کند؛ خلأیی که میتواند بهسرعت به رقابت بر سر جانشینی و بازتعریف نفوذها منجر شود.
چه کسانی از مرگ محمد الحداد سود میبرند؟
پرسش درباره سودبران این حادثه، به چند سطح مختلف تقسیم میشود. در سطح داخلی، جناحهایی که با رویکرد متعادل محمد الحداد همسو نبودند، اکنون فرصت بیشتری برای گسترش نفوذ خود میبینند. نبود یک چهره میانی، میتواند مسیر را برای تصمیمهای تندتر و قطبیتر هموار کند.
در سطح سیاسی، تغییر در رأس ارتش میتواند بر روند گفتوگوها، توافقها و حتی ائتلافهای شکننده اثر بگذارد. در چنین فضایی، برخی بازیگران ممکن است مرگ محمد الحداد را فرصتی برای بازچینی مهرهها تلقی کنند.
نقش عامل خارجی؛ تصادف یا پیام؟
وقوع این حادثه در خارج از خاک لیبی، خود به گمانهزنیها دامن زده است. سقوط هواپیما در ترکیه، آن هم در جریان یک سفر رسمی، پرسشهایی درباره سطح ایمنی، مسیر پرواز و شرایط حادثه ایجاد کرده است.
اگرچه تحقیقات رسمی همچنان ادامه دارد، اما تجربههای پیشین نشان میدهد که در منطقهای با این سطح از تنش، هر حادثهای میتواند ابعاد سیاسی و امنیتی پیدا کند. به همین دلیل، مرگ محمد الحداد از نگاه بسیاری تنها یک اتفاق فنی نیست، بلکه رویدادی است که پیامدهای فراتر از علت اولیه دارد.
تأثیر این حادثه بر ارتش لیبی
ارتش لیبی پیش از این نیز با چالشهای ساختاری روبهرو بوده است. مرگ ناگهانی رئیس ستاد، میتواند این چالشها را تشدید کند. رقابت بر سر جانشینی، اختلافنظر میان فرماندهان و فشارهای سیاسی، همگی عواملی هستند که میتوانند انسجام ارتش را تحت تأثیر قرار دهند.
در کوتاهمدت، خلأ رهبری ممکن است با انتصاب موقت پر شود، اما در بلندمدت، پیامدهای مرگ محمد الحداد به شکل بازتعریف توازن قدرت خود را نشان خواهد داد.
واکنشها و سکوتها چه میگویند؟
واکنشهای رسمی به این حادثه محتاطانه و محدود بوده است. در مقابل، سکوت برخی بازیگران و تأخیر در ارائه جزئیات، بهعنوان نشانهای از حساسیت بالای پرونده تفسیر میشود.
در چنین شرایطی، سکوت خود به بخشی از پیام تبدیل میشود. هرچه اطلاعات کمتر باشد، فضای گمانهزنی گستردهتر میشود و روایتهای غیررسمی دست بالا را پیدا میکنند.
مطالعه بيشتر : آیا نتانیاهو ترامپ را به جنگ مستقیم با ایران میکشاند؟
آیا این حادثه مسیر لیبی را تغییر میدهد؟
پاسخ به این پرسش هنوز روشن نیست، اما تجربه نشان میدهد که حذف ناگهانی چهرههای کلیدی، اغلب به تغییر مسیر منجر میشود. لیبی اکنون در نقطهای قرار دارد که هر تحول امنیتی میتواند پیامدهای سیاسی گستردهای داشته باشد.
مرگ محمد الحداد ممکن است آغاز مرحلهای تازه باشد؛ مرحلهای که در آن، بازیگران مختلف تلاش میکنند جای خالی او را به نفع خود پر کنند
