انتشار مستند این روایت ماست درباره اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، مجموعه‌ای از ویدیوها و روایت‌های ثبت‌شده از داخل ایران را در چهار قسمت کنار هم قرار داده است.
مستند این روایت ماست درباره چیست؟
شبکه منوتو در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، مجموعه چهارقسمتی «This Is Our Story» یا «این روایت ماست» را در یوتیوب منتشر کرد. این مجموعه به اعتراضاتی می‌پردازد که از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد و در روزهای ژانویه ۲۰۲۶ به رویارویی و سرکوب گسترده انجامید.
بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی منوتو، ساختار مستند بر تصاویر ضبط‌شده توسط شهروندان، روایت شاهدان و خانواده‌ها و ویدیوهایی استوار است که در جریان وقایع داخل ایران ثبت شده‌اند.
منوتو اعلام کرده که تیم سازنده بیش از ۱۰ هزار ویدیو را بررسی و راستی‌آزمایی کرده و زمان و مکان تصاویر را تا حد امکان مشخص کرده است. به گفته این شبکه، هدف اصلی، کنار هم قرار دادن تصاویر پراکنده در یک خط زمانی و ارائه روایت وقایع از زبان افرادی است که خود در صحنه حضور داشته‌اند.
چرا این مستند بدون راوی ساخته شده است؟
یکی از ویژگی‌های اصلی مستند این روایت ماست نبودن یک راوی بیرونی در روایت اصلی است. منوتو می‌گوید صدای مردم، شاهدان و افرادی که تصاویر را ثبت کرده‌اند، جایگزین راوی شده است.
این ساختار باعث شده فیلم بیشتر بر تصاویر خام، پیام‌ها، شهادت‌ها و صداهای ثبت‌شده در زمان وقوع حوادث تکیه کند.
در توضیح رسمی منوتو آمده است که بخش زیادی از تصاویر منتشرشده در ماه‌های گذشته، جدا از یکدیگر و بدون خط زمانی یا زمینه کافی به دست مخاطبان رسیده بودند. سازندگان می‌گویند تلاش کرده‌اند این قطعات را کنار هم قرار دهند تا روند وقایع برای مخاطب قابل دنبال کردن باشد.
این مجموعه همچنین با زیرنویس انگلیسی منتشر شده تا مخاطبان خارج از جامعه فارسی‌زبان نیز بتوانند محتوای آن را مشاهده کنند.
اعتراضات دی‌ماه چگونه در مستند روایت می‌شود؟
بر اساس معرفی منتشرشده، روایت مجموعه از آغاز اعتراضات در اواخر دسامبر ۲۰۲۵ شروع می‌شود و سپس به وقایع روزهای بعد و به‌ویژه ۸ و ۹ ژانویه ۲۰۲۶ می‌رسد.
در بخش‌های مختلف، تصاویر خیابانی، فیلم‌های تلفن همراه، روایت شاهدان، جست‌وجوی خانواده‌ها برای یافتن بستگان خود و مراسم تشییع و یادبود به کار گرفته شده است.
گزارش‌های منتشرشده درباره این مجموعه همچنین به تصاویری از مراکز پزشکی و پزشکی قانونی اشاره می‌کنند؛ بخش‌هایی که قرار است پیامدهای وقایع را از زاویه خانواده‌ها و افرادی که به دنبال عزیزان خود بودند نشان دهد.
با توجه به ماهیت تصاویر، محتوای مستند برای برخی مخاطبان می‌تواند بسیار سنگین و آزاردهنده باشد و هشدار محتوایی نیز درباره آن منتشر شده است.
ادعاهای مطرح‌شده درباره شمار قربانیان چیست؟
یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های پوشش رسانه‌ای مستند این روایت ماست به تعداد قربانیان اعتراضات مربوط می‌شود.
برخی گزارش‌های رسانه‌ای، از جمله گزارش منتشرشده در دیلی‌میل، رقم بسیار بالایی را برای شمار کشته‌شدگان مطرح کرده‌اند. با این حال، این ارقام باید به‌عنوان ادعا یا برآورد مطرح‌شده از سوی منابع مشخص بیان شوند و نباید بدون راستی‌آزمایی مستقل به‌عنوان آمار قطعی ارائه شوند.
در مقابل، یورونیوز فارسی در گزارشی در سپتامبر ۲۰۲۶ به اعلام سازمان حقوق بشر ایران اشاره کرده که این نهاد گفته بود هویت بیش از ۴۲۰۰ جان‌باخته اعتراضات دی‌ماه را پس از ماه‌ها جمع‌آوری و راستی‌آزمایی مستند کرده است و این رقم را حداقل تعداد ثبت‌شده دانسته، نه آمار نهایی.
بنابراین، میان ارقام مختلف منتشرشده درباره تلفات باید تفاوت گذاشت؛ به‌ویژه میان فهرست‌های هویتی مستند، برآوردها و ادعاهای مطرح‌شده در گزارش‌های رسانه‌ای.
چرا انتشار این تصاویر دوباره بحث‌برانگیز شد؟
انتشار این مجموعه در شرایطی انجام شده که درباره وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ روایت‌های متفاوتی وجود دارد. اهمیت مستند برای سازندگان آن، گردآوری تصاویر پراکنده و قرار دادن آنها در یک توالی زمانی است.
منوتو می‌گوید بسیاری از افرادی که تصاویر را ضبط کردند، در همان لحظه نمی‌دانستند ویدیوهایشان بعدها به بخشی از یک آرشیو تاریخی تبدیل خواهد شد. این شبکه همچنین تأکید کرده که هدفش حفظ تصاویر و روایت‌هایی است که ممکن بود با گذشت زمان از بین بروند.
از سوی دیگر، ارزیابی مستقل هر تصویر، زمان و مکان آن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند بدون زمینه اصلی بازنشر شوند یا توضیحات متفاوتی درباره آنها ارائه شود.
به همین دلیل، ارزش مستند فقط به تعداد ویدیوهای آن محدود نیست؛ بلکه روش بررسی، تطبیق زمان و مکان و تفکیک تصاویر تأییدشده از ادعاهای پیرامون آنها نیز اهمیت دارد.
در نهایت، مستند این روایت ماست تلاش می‌کند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و پیامدهای آن را از طریق حجم بزرگی از تصاویر و روایت‌های دست‌اول بازسازی کند. این مجموعه اکنون به یکی از تازه‌ترین منابع تصویری درباره آن دوره تبدیل شده، اما درباره آمار قربانیان و برخی ادعاهای مطرح‌شده پیرامون وقایع، همچنان باید میان روایت مستند، ادعای منابع و داده‌های مستقل تفاوت قائل شد.
