مصاحبه مسعود پزشکیان با فاکس‌نیوز فقط درباره جنگ و برنامه هسته‌ای نبود؛ یک پرسش جنجالی فاکس‌نیوز از پزشکیان درباره ساختار قدرت در ایران نیز توجه‌ها را جلب کرد.
پرسش جنجالی فاکس‌نیوز از پزشکیان چه بود؟
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، روز ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در گفت‌وگویی اختصاصی با برنامه «Special Report» شبکه فاکس‌نیوز به پرسش‌های برت بایر پاسخ داد. این مصاحبه در حاشیه سفر او به نیویورک برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل انجام شد.
مصاحبه از همان ابتدا روی موضوعات حساس متمرکز بود؛ از جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل گرفته تا برنامه هسته‌ای، تحریم‌ها، تنگه هرمز و امکان ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن.
یکی از پرسش‌های مهم مصاحبه به این موضوع مربوط شد که آیا مواضع دولت پزشکیان در پرونده‌های حساس با تصمیمات نهادهای نظامی و ساختارهای دیگر قدرت در ایران هماهنگ است یا خیر.
این پرسش در شرایطی مطرح شد که در هفته‌های اخیر، بحث درباره مسیر تصمیم‌گیری تهران در حوزه جنگ و مذاکره با آمریکا به یکی از موضوعات اصلی رسانه‌های بین‌المللی تبدیل شده است.
پزشکیان درباره بمب اتم چه گفت؟
یکی از مستقیم‌ترین پرسش‌های بایر این بود که آیا ایران به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای است یا نه.
پزشکیان پاسخ داد که ایران چنین هدفی ندارد و به اظهارات رهبر جمهوری اسلامی درباره حرام بودن سلاح‌های کشتارجمعی استناد کرد. او همچنین گفت تهران آمادگی دارد ذخایر اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد را رقیق کند و امکان راستی‌آزمایی بین‌المللی را بپذیرد.
این بخش از مصاحبه در تهران نیز واکنش‌هایی به همراه داشت. ایران اینترنشنال گزارش داده است که برخی جریان‌های اصولگرا و رسانه‌های نزدیک به جناح‌های تندرو از اظهارات پزشکیان درباره انعطاف هسته‌ای انتقاد کردند، در حالی که برخی کاربران و چهره‌های دیگر از امکان کاهش تنش و مذاکره دفاع کردند.
بنابراین، آنچه پزشکیان در فاکس‌نیوز مطرح کرد، تنها یک موضع درباره برنامه هسته‌ای نبود؛ بلکه پیامی درباره آمادگی تهران برای بررسی برخی اقدامات در چارچوب یک توافق احتمالی نیز محسوب می‌شد.
پزشکیان درباره مذاکره با آمریکا چه گفت؟
رئیس‌جمهوری ایران در بخش دیگری از گفت‌وگو تأکید کرد که تهران همچنان برای رسیدن به توافق با واشنگتن آمادگی دارد.
او به تفاهمی اشاره کرد که به گفته خودش در ماه ژوئن میان دو طرف شکل گرفته بود و گفت ایران همچنان مایل است بر اساس چارچوب آن پیش برود. پزشکیان همچنین تأکید کرد که تهران نمی‌خواهد جنگ ادامه پیدا کند.
با این حال، دو طرف درباره زمان و نحوه رسیدن به توافق اختلاف نظر دارند. پزشکیان گفته بود تهران ترجیح می‌دهد توافق پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر حاصل شود، در حالی که دونالد ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل گفته بود احتمال دستیابی به توافق پس از انتخابات بیشتر است.
این اختلاف زمانی نشان می‌دهد که اصل مذاکره به‌تنهایی به معنای نزدیک بودن توافق نیست و هنوز درباره ترتیب اقدامات و امتیازهای احتمالی اختلاف وجود دارد.
پاسخ پزشکیان درباره جنگ چه بود؟
پزشکیان در مصاحبه خود گفت ایران آغازکننده جنگ نبوده و به دنبال ادامه درگیری نیست. او در عین حال گفت اگر حملات علیه ایران ادامه پیدا کند، تهران از خود دفاع خواهد کرد.
او همچنین مسئولیت ادامه جنگ را متوجه آمریکا و اسرائیل دانست؛ این بخش از سخنان، موضع سیاسی دولت ایران است و در گزارش‌های رسانه‌ای نیز به همین شکل به نقل از او منتشر شده است.
در مقابل، دولت آمریکا روایت متفاوتی از آغاز و روند درگیری ارائه کرده است. به همین دلیل، اظهارات دو طرف درباره مسئولیت جنگ همچنان بخشی از اختلاف سیاسی و دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن محسوب می‌شود.
ماجرای تنگه هرمز چه بود؟
تنگه هرمز نیز بخش دیگری از مصاحبه بود.
پزشکیان با اشاره به مذاکرات گذشته گفت ایران پیش از تشدید درگیری‌ها تنگه هرمز را باز نگه داشته بود و اختلافات بعدی، مسیر توافق را تغییر داد. او تأکید کرد که تهران همچنان برای رسیدن به توافق آماده است، اما نمی‌خواهد در شرایطی که تحت فشار نظامی و اقتصادی قرار دارد، مذاکره کند.
در روزهای اخیر، بازگشایی تنگه هرمز به یکی از محورهای مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. گزارش‌های جدید حاکی از بررسی یک توافق مرحله‌ای برای بازگشایی مسیر در برابر برخی اقدامات آمریکا است، هرچند جزئیات و سرنوشت چنین پیشنهادی همچنان قطعی نیست.
چرا مصاحبه فاکس‌نیوز مهم شد؟
اهمیت گفت‌وگوی پزشکیان فقط به شبکه‌ای که این مصاحبه را پخش کرد محدود نمی‌شود. فاکس‌نیوز یکی از رسانه‌های مهم آمریکا و دارای مخاطبان گسترده‌ای در میان محافظه‌کاران آمریکایی است و مصاحبه به‌طور مستقیم برای مخاطب آمریکایی انجام شد.
پزشکیان در این گفت‌وگو تلاش کرد مواضع تهران را درباره سه موضوع اصلی توضیح دهد: جنگ، برنامه هسته‌ای و مذاکره با آمریکا.
از طرف دیگر، واکنش‌های داخل ایران به اظهارات او نشان داد که پیشنهادهایی مانند کاهش سطح غنی‌سازی یا پذیرش راستی‌آزمایی می‌تواند در داخل ایران نیز محل اختلاف باشد. ایران اینترنشنال گزارش داده است که برخی منتقدان اصولگرا این مواضع را مورد حمله قرار داده‌اند.
در نهایت، این مصاحبه نه به معنای توافق میان تهران و واشنگتن است و نه به‌تنهایی نشان‌دهنده تغییر قطعی در سیاست هسته‌ای ایران. آنچه فعلاً قابل تأیید است این است که پزشکیان در برابر یکی از رسانه‌های مهم آمریکا، آمادگی تهران برای ادامه مذاکره و بررسی برخی اقدامات هسته‌ای را مطرح کرده؛ در حالی که درباره شرایط، زمان‌بندی و حدود چنین توافقی همچنان اختلافات جدی وجود دارد.
