کره شمالی از آزمایش موشک فکرکننده کره شمالی با فناوری هوش مصنوعی خبر داده؛ اما این ادعا واقعاً به چه معناست؟
موشک فکرکننده کره شمالی چه قابلیتی دارد؟
کره شمالی روز شنبه ۳ اکتبر از آزمایش یک موشک بالستیک میان‌برد خبر داد که به گفته پیونگ‌یانگ، قابلیت تغییر مسیر در ارتفاع پایین و فناوری هوش مصنوعی دارد.
کیم یو جونگ، خواهر کیم جونگ اون، اعلام کرد این آزمایش با نظارت مستقیم رهبر کره شمالی انجام شده است. ارتش کره جنوبی نیز پیش‌تر پرتاب یک موشک بالستیک از منطقه وونسان به سمت دریای شرقی را شناسایی کرده بود.
بر اساس گزارش سئول، موشک بیش از ۷۰۰ کیلومتر پرواز کرده است. ژاپن نیز برد آن را حدود ۶۸۰ کیلومتر برآورد کرد.
اما بخش جنجالی ماجرا جایی است که پیونگ‌یانگ می‌گوید هوش مصنوعی داخل سامانه موشکی به کار گرفته شده است.
آیا این موشک واقعاً «فکر» می‌کند؟
خیر؛ دست‌کم اطلاعات منتشرشده چنین چیزی را ثابت نمی‌کند.
کیم یو جونگ گفته این موشک می‌تواند در ارتفاع پایین مسیر پرواز خود را تغییر دهد و فناوری هوش مصنوعی در آن ادغام شده است. با این حال، کره شمالی توضیح نداده که این فناوری دقیقاً در کدام بخش موشک استفاده می‌شود یا چه نقشی در هدایت آن دارد.
بنابراین عبارت «موشک فکرکننده» بیشتر یک تعبیر جذاب برای توضیح ادعای پیونگ‌یانگ است، نه اینکه موشک مانند یک انسان تصمیم‌گیری کند.
کاربرد احتمالی هوش مصنوعی می‌تواند به بخش‌هایی مانند تشخیص هدف، هدایت یا انتخاب مسیر مربوط باشد؛ اما تاکنون اطلاعات مستقلی برای مشخص کردن دقیق این فناوری منتشر نشده است.
چرا تغییر مسیر موشک مهم است؟
موشک‌های بالستیک معمولی پس از پرتاب مسیر نسبتاً قابل پیش‌بینی‌تری دارند و سامانه‌های دفاع موشکی می‌توانند با استفاده از داده‌های راداری مسیر آنها را محاسبه کنند.
اما اگر یک موشک بتواند در ارتفاع پایین‌تر مسیر خود را تغییر دهد، پیش‌بینی نقطه بعدی حرکت آن دشوارتر می‌شود.
کره شمالی مدعی شده موشک مورد آزمایش می‌تواند از یک مسیر موج‌مانند استفاده کند و در نقاط مختلف مسیر، ارتفاع و جهت حرکت خود را تغییر دهد. کیم یو جونگ همچنین گفت این موشک می‌تواند دست‌کم چهار حالت پروازی مختلف را متناسب با هدف و مأموریت انتخاب کند.
با این حال، این ادعاها عمدتاً از سوی رسانه‌های رسمی کره شمالی و مقام‌های این کشور مطرح شده‌اند و جزئیات فنی آنها به‌طور مستقل تأیید نشده است.
آیا کره جنوبی و ژاپن نتوانستند موشک را ردیابی کنند؟
پیونگ‌یانگ چنین ادعایی دارد.
کیم یو جونگ گفت استفاده از مسیر موج‌مانند باعث شده کره جنوبی و ژاپن نتوانند موشک را از نخستین مرحله تغییر مسیر به‌درستی دنبال کنند و فاصله‌های متفاوتی را نیز گزارش کرده‌اند.
اما اینکه این تفاوت واقعاً ناشی از یک فناوری جدید هوش مصنوعی بوده باشد، هنوز اثبات نشده است. حتی گزارش‌های تحلیلی درباره موشک‌های مانورپذیر کره شمالی نشان داده‌اند که تغییر مسیر می‌تواند با سامانه‌های هدایت و ناوبری متعارف نیز انجام شود.
به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً بر اساس این آزمایش نتیجه گرفت که کره شمالی به فناوری کاملاً جدیدی دست یافته است.
آزمایش جدید در چه شرایطی انجام شد؟
این آزمایش در شرایطی انجام شده که تنش میان دو کره دوباره افزایش یافته است.
چند روز پیش، انفجار مین در منطقه غیرنظامی‌شده کره باعث زخمی شدن سه سرباز کره جنوبی شد. سئول کره شمالی را مسئول کاشت مین‌ها دانست و خواستار عذرخواهی پیونگ‌یانگ شد؛ اما کره شمالی این اتهام را رد کرده است.
در همین فضای متشنج، آزمایش موشک جدید به نمایش دیگری از توانایی‌های نظامی پیونگ‌یانگ تبدیل شده است.
از سوی دیگر، فرماندهی آمریکا در منطقه اقیانوس آرام اعلام کرده که پرتاب را زیر نظر دارد و ارزیابی اولیه آن این است که این رویداد تهدید فوری علیه نیروهای آمریکایی، قلمرو آمریکا یا متحدان واشنگتن ایجاد نمی‌کند.
واقعیت درباره موشک هوش مصنوعی چیست؟
آنچه تاکنون می‌توان با اطمینان گفت این است که کره شمالی یک موشک بالستیک میان‌برد را آزمایش کرده و کره جنوبی نیز پرتاب و پرواز بیش از ۷۰۰ کیلومتری آن را شناسایی کرده است.
اما ادعای استفاده از هوش مصنوعی، جزئیات عملکرد این فناوری و میزان استقلال موشک در تصمیم‌گیری هنوز از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
در نتیجه، موشک فکرکننده کره شمالی فعلاً بیشتر یک ادعای فنی جنجالی از سوی پیونگ‌یانگ است؛ ادعایی که اگر جزئیات آن در آینده تأیید شود، می‌تواند برای سامانه‌های دفاع موشکی اهمیت زیادی داشته باشد.
