در یک رویداد پزشکی نادر، ایده «گوش روی پا» از تصور فراتر رفت و به راهحلی نجاتبخش در جراحیهای فوقدقیق تبدیل شد.
حادثهای که همه معادلات را تغییر داد
داستان از یک حادثه کاری شدید در کارخانهای در شهر جینان چین آغاز شد. زنی به نام «سون» هنگام کار با دستگاه صنعتی دچار سانحهای هولناک شد؛ موهایش در دستگاه گیر کرد و این اتفاق به پارگی گسترده پوست سر و گردن و جدا شدن کامل گوش همراه با بافتهای اطراف انجامید. شدت آسیبها بهحدی بود که روشهای معمولِ پیوند گوش عملاً غیرممکن به نظر میرسید، نه فقط بهدلیل وسعت جراحت، بلکه بهخاطر آسیب شدید رگهای خونی ظریف که برای هر پیوند موفق حیاتیاند.
بیمار در وضعیت بحرانی به بیمارستان استانی شاندونگ منتقل شد. تیم پزشکی با یک چالش بیسابقه روبهرو بود: گوشی که کاملاً جدا شده، پوست سری که تکهتکه شده و کمبود بافت سالم برای حمایت از پیوند فوری. در این نقطه، پرسش دیگر این نبود که «چگونه گوش را سر جایش برگردانیم؟» بلکه این بود که «چطور اصلاً آن را زنده نگه داریم؟» و همینجا بود که ایده «گوش روی پا» بهعنوان آخرین راهحل مطرح شد.
چرا «گوش روی پا» تنها گزینه ممکن بود؟
به گفته «چیو شینچیانگ»، معاون واحد جراحی فوقدقیق بیمارستان، وضعیت پوست سر و صورت بیمار بهگونهای بود که هرگونه اتصال فوری را ناممکن میکرد. با این حال، خود گوش هنوز قابلیت بقا داشت؛ به شرط آنکه جریان خون آن حفظ میشد. اما کجا؟
پزشکان بخش بالایی پا را انتخاب کردند و این تصمیم بر پایه ملاحظات علمی دقیق بود. نخست، اندازه شریانها و وریدهای پا شباهت زیادی به رگهای گوش دارد و این موضوع اتصال میکروسکوپی را آسانتر میکند. دوم، پوست این ناحیه نسبتاً نازک است و امکان پایش جریان خون و شکلدهی مجدد را فراهم میکند. به این ترتیب، روش «پیوند غیرموضعی» به کار گرفته شد؛ روشی که در آن یک عضو یا بافت بهطور موقت به نقطهای غیر از محل طبیعیاش منتقل میشود.
عمل نخست حدود ده ساعت به طول انجامید و طی آن، رگهایی با قطر کمتر از ۰٫۳ میلیمتر بهدقت به هم متصل شدند. ریسک بالا بود، اما گزینه جایگزین، از دست رفتن کامل گوش محسوب میشد.
نبرد روزهای بعد؛ حفظ گوش در برابر مرگ بافت
چالشها با پایان عمل نخست تمام نشد. چند روز بعد، مشکل جدی «بازگشت وریدی» بروز کرد که باعث تیرهشدن گوش شد؛ نشانهای خطرناک از اختلال در تخلیه خون. این وضعیت میتوانست کل پروژه را شکست دهد.
برای جلوگیری از مرگ بافت، تیم پزشکی به اقدامی کمسابقه متوسل شد: تخلیه دستی خون برای حفظ تعادل گردش خون. در طول پنج روز، حدود ۵۰۰ مداخله ظریف انجام شد؛ تلاشی طاقتفرسا برای زنده نگه داشتن گوش پیوندشده. همزمان، تیم دیگری روی بازسازی پوست سر و گردن کار میکرد و از پیوندهای پوستی گرفتهشده از شکم بیمار استفاده میکرد تا بستر لازم برای بازگرداندن گوش به محل اصلی فراهم شود.
در ماههای بعد، گردش خون بهتدریج پایدار شد و تورم کاهش یافت. این روند نشان داد که مرحله «گوش روی پا» بهعنوان یک راهحل موقت اما حیاتی، موفقیتآمیز بوده است.
مطالعه بيشتر : عمل جراحی رباتیک که میان دو قاره انجام شد!
وقتی استثناء به افق تازهای در پزشکی بدل میشود
موفقیت «گوش روی پا» صرفاً یک دستاورد موردی نیست؛ بلکه دریچهای تازه برای بازنگری در جراحیهای ترمیمی میگشاید. این تجربه نشان میدهد که نوآوری در پزشکی همیشه به معنای ابزارهای نو نیست؛ گاهی استفاده خلاقانه از خود بدن، راهحل را ممکن میکند.
این مورد توجه جامعه پزشکی جهان را جلب کرده، زیرا ثابت میکند پیوند غیرموضعی میتواند اعضایی را نجات دهد که در گذشته محکوم به از دست رفتن بودند. هرچند این روش نادر، پیچیده و نیازمند مهارتهای بسیار بالاست، اما نمونهای روشن از آن است که جسارت علمی چگونه میتواند مرزهای ممکن را جابهجا کند.
برای بیمار، «گوش روی پا» فقط یک اقدام درمانی نبود؛ مرحلهای گذرا بود که امید بازگشت بخشی از هویت جسمانیاش را زنده نگه داشت. و برای علم پزشکی، یادآوری این نکته که ناممکنها اغلب بیش از آنکه محدودیت علمی باشند، محدودیت ذهنیاند
