رئیسجمهور اوکراین در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد با هشدار از داووس اعلام کرد که بقای جمهوری اسلامی نهتنها برای مردم ایران، بلکه برای نظم جهانی خطری جدی به شمار میرود؛ اظهاراتی که بازتاب گستردهای در محافل سیاسی بینالمللی داشته است.
هشدار از داووس؛ پیام زلنسکی به جامعه جهانی
ولودیمیر زلنسکی در سخنان خود در داووس، با اشاره به تجربه جنگ اوکراین، تأکید کرد که مماشات با رژیمهای سرکوبگر پیامدهایی فراتر از مرزهای یک کشور دارد. او گفت اگر به جمهوری اسلامی اجازه بقا داده شود، این پیام به دیگر دیکتاتورها منتقل میشود که میتوانند با کشتار و سرکوب، قدرت خود را حفظ کنند.
این هشدار از داووس بهسرعت در رسانههای بینالمللی بازتاب یافت، چرا که زلنسکی تلاش کرد میان امنیت جهانی، جنگ اوکراین و نقش جمهوری اسلامی در بیثباتی منطقهای و فرامنطقهای ارتباط مستقیم برقرار کند.
پیوند ایران و اوکراین در روایت زلنسکی
زلنسکی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش ایران در حمایت نظامی از روسیه اشاره کرد و گفت همکاری میان تهران و مسکو، نمونهای روشن از همپیمانی رژیمهایی است که قوانین بینالمللی را نادیده میگیرند.
به باور او، نادیده گرفتن رفتار جمهوری اسلامی میتواند الگوی خطرناکی ایجاد کند؛ الگویی که بر اساس آن، سرکوب داخلی و مداخله خارجی بدون هزینه باقی میماند. این تحلیل، هشدار از داووس را از یک موضعگیری سیاسی صرف، به پیامی راهبردی برای رهبران جهان تبدیل کرد.
واکنش مایک پمپئو و تقویت پیام هشدار
پس از انتشار سخنان زلنسکی، مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین ایالات متحده، بخشهایی از این اظهارات را بازنشر کرد و با نوشتن عبارت «درست است»، بهطور ضمنی بر محتوای آن صحه گذاشت.
واکنش پمپئو باعث شد هشدار از داووس وارد مرحله تازهای از توجه سیاسی شود و بار دیگر موضوع ایران در پیوند با امنیت جهانی، در کانون بحثها قرار گیرد. برخی ناظران این همصدایی را نشانهای از اجماع فزاینده در میان بخشی از سیاستمداران غربی درباره ضرورت برخورد سختگیرانهتر با جمهوری اسلامی دانستند.
بازتاب بینالمللی و تحلیل پیامدها
اظهارات زلنسکی با واکنشهای متفاوتی روبهرو شد. حامیان او تأکید کردند که تجربه اوکراین نشان میدهد نادیده گرفتن تهدیدهای اولیه، میتواند به بحرانهای بزرگتر منجر شود. از نگاه آنها، هشدار از داووس تلاشی برای پیشگیری از تکرار چنین سناریوهایی در دیگر نقاط جهان است.
در مقابل، برخی تحلیلگران معتقدند که تحقق این هشدارها به اراده سیاسی قدرتهای بزرگ بستگی دارد و بدون اقدامات عملی، چنین پیامهایی ممکن است صرفاً در حد موضعگیری باقی بماند. با این حال، همگی بر این نکته توافق دارند که پیوند دادن موضوع ایران با امنیت جهانی، سطح بحث را بهطور محسوسی ارتقا داده است.
آیا هشدار از داووس میتواند نگاه جهان به ایران را تغییر دهد؟
سخنان ولودیمیر زلنسکی در داووس، فراتر از یک انتقاد سیاسی، هشداری درباره پیامدهای جهانی بقای رژیمهای سرکوبگر بود. هشدار از داووس بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که جامعه جهانی تا چه اندازه آماده است برای جلوگیری از گسترش بیثباتی و خشونت، از موضعگیری به اقدام عملی عبور کند؛ پرسشی که پاسخ آن میتواند بر معادلات آینده سیاست جهانی تأثیرگذار باشد.
