النینو جدید بر اساس گزارش سازمانهای هواشناسی جهانی باعث تغییر ناگهانی الگوهای دما و بارش شده و بسیاری میپرسند چرا هوا اینقدر سریع تغییر کرد؟
النینو جدید چیست و چه زمانی فعال شد؟
بر اساس گزارش سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و مراکز اقلیمی بینالمللی، النینو جدید در ماههای اخیر وارد فاز فعال شده و بر الگوهای جوی در بخشهای گستردهای از جهان اثر گذاشته است. این پدیده زمانی رخ میدهد که دمای سطح آب در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام بهطور غیرعادی افزایش پیدا میکند.
فعالشدن این چرخه اقلیمی، معمولاً چند ماه پیش از آشکارشدن اثرات کامل آن در قارههای مختلف آغاز میشود. به همین دلیل، تغییرات دما و بارش که اکنون مشاهده میشود، نتیجه فرآیندی است که از قبل شکل گرفته بود.
چرا النینو جدید هوا را ناگهان تغییر داد؟
پرسش اصلی درباره النینو جدید این است که چرا تغییرات بهنظر ناگهانی میآید. پاسخ در ماهیت این پدیده نهفته است. النینو بر جریانهای باد، فشار هوا و توزیع رطوبت در مقیاس جهانی اثر میگذارد.
وقتی دمای آبهای اقیانوس آرام بالا میرود:
• الگوی بادهای تجاری تغییر میکند
• جابهجایی تودههای هوای گرم شدت میگیرد
• سامانههای بارشی مسیر متفاوتی پیدا میکنند
نتیجه این زنجیره، کاهش بارش در برخی مناطق و افزایش شدید بارش یا گرمای غیرعادی در مناطق دیگر است. به همین دلیل، بسیاری از کشورها همزمان با زمستانی کوتاهتر یا هوایی گرمتر از حد معمول روبهرو شدهاند.
تأثیر النینو جدید بر زمستان
یکی از اثرات برجسته النینو جدید، کوتاهتر شدن یا تضعیف فصل سرما در برخی مناطق نیمکره شمالی است. کارشناسان هواشناسی میگویند این پدیده میتواند باعث شود:
• موجهای سرمای شدید کمتر و کوتاهتر باشند
• میانگین دما بالاتر از نرمال ثبت شود
• بارش برف کاهش یابد
البته این تأثیر در همه کشورها یکسان نیست. در برخی مناطق، النینو میتواند حتی باعث بارشهای سنگینتر از حد معمول شود.
آیا النینو جدید بیسابقه است؟
پدیده النینو چرخهای طبیعی در سیستم اقلیم زمین است و هر چند سال یکبار رخ میدهد. اما شدت النینو جدید و همزمانی آن با روند گرمایش جهانی، نگرانیها را افزایش داده است.
دانشمندان تأکید میکنند که گرمایش زمین میتواند اثرات النینو را تشدید کند. به بیان دیگر، اگرچه النینو پدیدهای طبیعی است، اما در شرایط اقلیمی امروز، پیامدهای آن ممکن است شدیدتر و گستردهتر باشد.
مطالعه بيشتر : گوشیهای فوریه ۲۰۲۶؛ کدام مدلها بازار را غافلگیر میکنند؟
چه کشورهایی بیشتر تحت تأثیر قرار میگیرند؟
بر اساس دادههای اقلیمی، النینو جدید بیشترین اثر را بر:
• بخشهایی از آمریکای جنوبی
• جنوب و جنوبشرقی آسیا
• استرالیا
• و برخی مناطق خاورمیانه
میگذارد. در برخی نقاط، خشکسالی تشدید میشود و در نقاط دیگر، سیلابهای ناگهانی رخ میدهد.
در خاورمیانه، تغییر الگوهای بارشی میتواند به کاهش سامانههای بارانزا یا جابهجایی زمان ورود آنها منجر شود.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
تأثیر النینو جدید فقط محدود به هوا نیست. تغییر الگوی دما و بارش میتواند:
• تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد
• قیمت مواد غذایی را تحت تأثیر قرار دهد
• مصرف انرژی را تغییر دهد
• و فشار بیشتری بر منابع آبی وارد کند
در برخی کشورها، کاهش بارش زمستانی میتواند ذخایر سدها را کاهش دهد و بر برنامههای مدیریت آب اثر بگذارد.
مطالعه بيشتر؛ پنالتیای که همه را شوکه کرد؛ چه بلایی سر دیاز آمد؟
آیا این وضعیت ادامه خواهد داشت؟
مراکز پیشبینی اقلیمی اعلام کردهاند که اثرات النینو جدید ممکن است چند ماه دیگر ادامه یابد، اما شدت آن به تدریج کاهش پیدا کند. معمولاً پس از فاز النینو، امکان ورود به فاز «لانینا» وجود دارد که خود پیامدهای متفاوتی دارد.
با این حال، پیشبینی دقیق زمان پایان این چرخه دشوار است، زیرا به تعامل چندین عامل اقیانوسی و جوی بستگی دارد.
مطالعه بيشتر : دنیس اکرت کیست؟ همه چیز درباره ستاره تازه تیم ملی
چرا درک النینو جدید مهم است؟
شناخت النینو جدید تنها یک بحث علمی نیست؛ بلکه به برنامهریزی اقتصادی، کشاورزی و مدیریت بحران مرتبط است. دولتها و نهادهای هواشناسی با پایش مداوم دادهها تلاش میکنند اثرات احتمالی را پیشبینی و مدیریت کنند.
در شرایطی که تغییرات اقلیمی جهانی نیز در حال تشدید است، هر دوره النینو میتواند نشانهای از حساستر شدن سیستم آبوهوایی زمین باشد.
