سرکوب کردهای ایران پس از اعلام «حداد عمومی» در ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ در چند شهر کردستان، دوباره به کانون توجه نهادهای حقوق بشری بازگشت؛ روزی که به یاد قربانیان اعتراضات اخیر برگزار شد، در حالیکه گزارشها از حضور گسترده نیروهای امنیتی و محدودیت برگزاری مراسم حکایت داشت.
چه رخ داد؟
بر اساس گزارش رسانههای حقوق بشری از جمله Amnesty International همزمان با اعلام حداد، فضای امنیتی در برخی شهرهای کردنشین تشدید شد. خانوادههای قربانیان از محدودیت در برگزاری مراسم و فشارهای امنیتی سخن گفتند.
مقامهای رسمی جزئیات گستردهای درباره این موارد منتشر نکردهاند، اما تأکید داشتهاند که اقدامات امنیتی در چارچوب «حفظ نظم عمومی» انجام میشود.
آمارها چه میگویند؟
گزارش سالانه برخی سازمانهای حقوق بشری نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، درصد قابلتوجهی از بازداشتها و احکام اعدام در ایران مربوط به شهروندان کُرد بوده است؛ نسبتی که از وزن جمعیتی آنها (حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور) فراتر گزارش شده است.
این آمارها، که توسط نهادهایی مانند Human Rights Watch و منابع مستقل منطقهای منتشر شده، خواستار بررسی دقیقتر و شفافسازی رسمی شدهاند.
مطالعه بيشتر ؛ بازداشتشدگان چه کسانی هستند؟ جزئیات دعوت شاهزاده رضا پهلوی
چرا این موضوع حساس است؟
مناطق کردنشین ایران سابقهای طولانی از تنشهای سیاسی و امنیتی دارند. هر رویداد اعتراضی در این مناطق معمولاً با حساسیت دوچندان دنبال میشود. به همین دلیل، موضوع سرکوب کردهای ایران تنها یک خبر مقطعی نیست، بلکه در بستر تاریخی گستردهتری تحلیل میشود.
فعالان مدنی تأکید میکنند که حق برگزاری مراسم سوگواری و دسترسی به روند قضایی عادلانه، اصولی بنیادین است که باید رعایت شود.
مطالعه بيشتر؛ آیا بازداشت دو دختر در ایران پس از درگیری با «آمر به معروف» خشم تازهای را شعلهور میکند؟
واکنشهای بینالمللی
برخی نهادهای بینالمللی خواستار شفافیت بیشتر درباره بازداشتها و احکام صادره شدهاند. در مقابل، مقامهای ایرانی بارها تأکید کردهاند که رسیدگیهای قضایی طبق قوانین داخلی انجام میشود و اتهامات مطرحشده از سوی برخی سازمانها را سیاسی دانستهاند.
مطالعه بيشتر؛ تبدیل فرودگاه متروکه در فلوریدا به آلکاتراز تمساحها برای بازداشت مهاجران بحثبرانگیز شده است
در نهایت، سرکوب کردهای ایران به موضوعی تبدیل شده که در تقاطع امنیت، حقوق بشر و سیاست قرار دارد. پاسخ به پرسشهای مطرحشده، بیش از هر چیز به شفافیت رسمی و دسترسی به اطلاعات مستند بستگی دارد؛ امری که میتواند از گسترش روایتهای متناقض جلوگیری کند.
