تصور کنید یک انفجار عظیم در خورشید بتواند ارتباطات ماهواره‌ای، شبکه‌های برق و حتی بخشی از زیرساخت‌های اینترنت را مختل کند. این سناریو علمی است، اما آیا واقعاً قرار است در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ اتفاق بیفتد؟
طوفان خورشیدی اینترنت را چگونه تهدید می‌کند؟
خورشید فقط منبع نور و گرما نیست؛ این ستاره گاهی انفجارهایی قدرتمند از انرژی و ذرات باردار را به فضا پرتاب می‌کند. یکی از مهم‌ترین این پدیده‌ها، «پرتاب جرم تاجی» یا CME است؛ ابری عظیم از پلاسما و میدان مغناطیسی که در صورت حرکت به سمت زمین، می‌تواند با میدان مغناطیسی سیاره ما برخورد کند.
نتیجه چنین برخوردی ممکن است شکل‌گیری یک طوفان ژئومغناطیسی باشد؛ پدیده‌ای که می‌تواند بر عملکرد ماهواره‌ها، شبکه‌های برق، سامانه‌های موقعیت‌یابی و ارتباطات رادیویی تأثیر بگذارد.
نگرانی درباره طوفان خورشیدی اینترنت نیز از همین‌جا سرچشمه می‌گیرد. اینترنت جهانی به مجموعه‌ای از زیرساخت‌های زمینی و فضایی وابسته است؛ از مراکز داده و شبکه‌های برق گرفته تا کابل‌های فیبر نوری زیردریایی و ماهواره‌های ارتباطی. اختلال در برخی از این بخش‌ها می‌تواند ارتباطات را در مناطق مختلف با مشکل روبه‌رو کند.
با این حال، این موضوع به معنای آن نیست که هر طوفان خورشیدی قادر است اینترنت سراسر جهان را خاموش کند.
آیا ۱۳ نوامبر روز قطع اینترنت جهان خواهد بود؟
در شبکه‌های اجتماعی ادعاهایی درباره احتمال وقوع یک طوفان خورشیدی شدید در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است؛ برخی از این مطالب حتی از احتمال اختلال گسترده در اینترنت صحبت می‌کنند.
اما بررسی سازوکار پیش‌بینی رسمی سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) نشان می‌دهد که نمی‌توان چنین تاریخی را از مدت‌ها قبل به‌عنوان زمان قطعی وقوع یک طوفان ژئومغناطیسی شدید معرفی کرد.
مرکز پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی NOAA معمولاً هشدارهای مربوط به طوفان‌های ژئومغناطیسی را در بازه یک تا سه روز پیش از وقوع صادر می‌کند. این مرکز همچنین توضیح می‌دهد که هشدارهای کوتاه‌مدت با اطمینان بیشتری صادر می‌شوند؛ زیرا شدت نهایی طوفان به شرایط میدان مغناطیسی و باد خورشیدی هنگام نزدیک شدن به زمین بستگی دارد.
بنابراین، بدون انتشار هشدار رسمی و به‌روز از سوی مراکز علمی، ادعای وقوع قطعی یک طوفان شدید در ۱۳ نوامبر قابل تأیید نیست. همچنین هیچ مبنای معتبری برای تبدیل این تاریخ به زمان قطعی خاموشی اینترنت جهان وجود ندارد.
چرا کابل‌های زیردریایی در مرکز نگرانی‌ها قرار دارند؟
یکی از نگرانی‌های علمی درباره طوفان‌های خورشیدی شدید، تأثیر احتمالی آن‌ها بر کابل‌های ارتباطی زیردریایی است؛ کابل‌هایی که بخش بزرگی از تبادل داده میان قاره‌ها را بر عهده دارند.
این کابل‌ها از تقویت‌کننده‌هایی در طول مسیر استفاده می‌کنند که برای انتقال داده در فواصل طولانی ضروری هستند. پژوهش‌هایی درباره احتمال آسیب‌پذیری برخی از این تجهیزات در برابر جریان‌های ژئومغناطیسی القاشده انجام شده است.
با این حال، نباید تصور کرد که یک طوفان خورشیدی لزوماً تمام کابل‌های زیردریایی را از کار می‌اندازد. میزان خطر به شدت طوفان، موقعیت جغرافیایی، طراحی تجهیزات و ویژگی‌های شبکه بستگی دارد. همچنین فیبر نوری خود به میدان مغناطیسی حساس نیست؛ نگرانی اصلی بیشتر به تجهیزات الکتریکی همراه کابل‌ها مربوط می‌شود.
در واقع، اختلال در یک مسیر ارتباطی ممکن است باعث افزایش فشار بر مسیرهای جایگزین شود، اما شبکه اینترنت از مسیرها و مراکز متعددی تشکیل شده و آسیب به یک بخش الزاماً به معنای فروپاشی کل شبکه نیست.
