آنچه از خشعه تا المسافر رخ داد، صرفاً یک درگیری نبود؛ زنجیرهای از خشونت بود که با قصف هوایی، روایت «امنیت» را فرو ریخت.
صحنهای که «درگیری» نامیده شد، اما فاجعه بود
وقایع اخیر در جنوب یمن با واژههایی خنثی توصیف شد، اما تصاویر و گزارشهای میدانی چیز دیگری میگویند. قصف هوایی علیه خودروهای غیرنظامی و هدفگیری در نقاط عبور، الگوی خطرناکی را عیان کرد: تبدیل اختلافات محلی به خونِ باز. آنچه از خشعه تا المسافر رخ داد، مرز میان عملیات امنیتی و خشونت بیضابطه را درنوردید و نشان داد که «قدرت» جای «قانون» نشسته است.
از خشعه تا المسافر؛ وقتی آسمان علیه مردم بهکار میرود
بهکارگیری قدرت هوایی در بستر اجتماعیِ قبیلهای، نه بازدارنده است و نه پایدار. قصف، بهجای خاموشکردن بحران، آن را اجتماعیتر میکند. وقتی آسمان وارد منازعه زمینی میشود، پیام روشن است: مدیریت با زور. نتیجه؟ شکاف اعتماد، تشدید خشم و چرخهای که هر ضربهاش بذر ضربهای دیگر را میکارد.
نقاط عبور یا تلههای مرگ؟
گزارشها از هدفگیری در مسیرهای تردد و ایستهای بازرسی حکایت دارند؛ جایی که قانون باید بیشترین حضور را داشته باشد. تبدیل این نقاط به صحنه مرگ، ادعای «حاکمیت قانون» را تهی میکند. اعدامهای میدانی هر نامی که بر آن نهاده شود نهتنها اخلاق را میشکند، که سیاست را نیز زمینگیر میکند.
قصف، امنیت نمیسازد
امنیت پایدار از دل گفتوگو، احترام به جامعه محلی و سازوکارهای پاسخگو زاده میشود. تجربههای مشابه نشان دادهاند که بمباران غیرنظامیان، «امنیت» تولید نمیکند؛ دشمنان دائمی میسازد. هر بار که زیرساخت مدنی آسیب میبیند، سرمایه اجتماعی میسوزد و فاصله میان مردم و نهادها بیشتر میشود.
مسئولیت مستقیم؛ بیانیه کافی نیست
خونِ ریختهشده، مسئول دارد. نه با بیانیه پاک میشود و نه با تغییر روایت. مسئولیت از زنجیره فرماندهی تا اجرا امتداد دارد. پاسخگویی شفاف تحقیق مستقل، توقف فوری قصف علیه غیرنظامیان و جبران خسارت حداقلهای بازگشت به مسیر قانون است.
قبایل چرا برخاستند؟
حرکت قبایل واکنشی آنی نبود؛ پاسخی بود به لگدمالشدن کرامت. جامعهای که خود را بیپناه ببیند، برای حفاظت از حیثیتش میایستد. نادیدهگرفتن این منطق اجتماعی، بحران را عمیقتر میکند و میدان را از سیاست به خشونت میکشاند.
فروپاشی روایت «ثبات»
آنچه از خشعه تا المسافر رخ داد، هر روایت رسمی از «ثبات» را فرسود. ثبات با ترس دوام نمیآورد. قصف بهجای سیاست، نشانه بنبست است. تاریخ منطقه بارها گفته است: اداره جامعه از آسمان ممکن نیست.
مطالعه بيشتر : از تهران تا قاهره: روایت دوستیای که بر سیاست پیروز شد
راه برونرفت چیست؟
توقف قصف علیه غیرنظامیان، بازگشت به سازوکارهای حقوقی، گفتوگوی واقعی با بازیگران محلی و تضمینهای عملی برای کرامت و امنیت مردم. بدون اینها، هر اقدام نظامی فقط زمان میخرد آنهم با هزینهای سنگین.
روایت از خشعه تا المسافر یک هشدار است: امنیت با بمب ساخته نمیشود. اگر قانون، پاسخگویی و احترام به جامعه جایگزین زور نشود، فاجعه تکرار خواهد شد و هر بار، سنگینتر
