گسترش اعتراضات دانشجویی و رسیدن آن به ۱۰ دانشگاه، بار دیگر نام اعتراضات ایران به ۱۰ دانشگاه رسید را به محور بحثهای امنیتی و سیاسی تبدیل کرده است.
دانشگاه؛ بازگشت به کانون اعتراض
در روزهای اخیر، اعتراضات ایران وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که دانشگاهها بار دیگر در مرکز آن قرار گرفتهاند. گزارشها و تصاویر منتشرشده نشان میدهد که اعتراضات دانشجویی دستکم به ۱۰ دانشگاه در شهرهای مختلف گسترش یافته؛ از تهران و کرج گرفته تا اصفهان، تبریز و شیراز.
دانشگاه در تاریخ معاصر ایران همواره نقشی فراتر از یک نهاد آموزشی داشته و بهعنوان فضایی برای شکلگیری گفتمانهای انتقادی شناخته میشود. بازگشت اعتراضات به این فضا، نشانهای از تغییر فاز نارضایتیها تلقی میشود؛ جایی که مطالبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به هم گره خوردهاند.
در بسیاری از این تجمعها، شعارها از مسائل صنفی عبور کرده و رنگوبوی سیاسی به خود گرفتهاند. همین موضوع باعث شده توجه نهادهای رسمی و رسانههای حکومتی بیش از پیش به دانشگاهها جلب شود.
اعتراضات ایران به ۱۰ دانشگاه رسید؛ روایت رسمی چه میگوید؟
با گسترش دامنه اعتراضات، روایت رسمی نیز بهسرعت فعال شده است. برخی رسانههای نزدیک به حاکمیت، تأکید کردهاند که اعتراضات ایران به ۱۰ دانشگاه رسید اما این گسترش را نه نتیجه نارضایتی داخلی، بلکه حاصل «تحریک خارجی» معرفی میکنند.
در این روایت، نام موساد و «دخالت سرویسهای اطلاعاتی خارجی» بهطور مکرر مطرح میشود؛ ادعایی که پیشتر نیز در اعتراضات خیابانی و صنفی تکرار شده بود.
مقامات رسمی میگویند الگوی اعتراضات، هماهنگی زمانی و حتی برخی شعارها، نشانههایی از هدایت بیرونی دارد. این در حالی است که تاکنون سند مشخص و علنی برای اثبات چنین ادعاهایی ارائه نشده و بیشتر به تحلیلهای کلی بسنده شده است.
موساد در روایت اعتراضات؛ ابزار سیاسی یا واقعیت امنیتی؟
ورود نام موساد به روایت اعتراضات دانشجویی، پرسشهای جدی ایجاد کرده است. آیا واقعاً یک سرویس اطلاعاتی خارجی میتواند اعتراضات را در فضای دانشگاهی ایران سازماندهی کند، یا این نام بیشتر کارکردی سیاسی دارد؟
بسیاری از تحلیلگران معتقدند نسبت دادن اعتراضات به عوامل خارجی، روشی آشنا برای کاهش مشروعیت مطالبات داخلی است. وقتی اعتراض به «دشمن خارجی» نسبت داده میشود، تمرکز از ریشههای نارضایتی مانند بحران اقتصادی، فشارهای اجتماعی و محدودیتهای سیاسی برداشته میشود.
در مقابل، برخی ناظران امنیتی میگویند نمیتوان بهطور کامل نقش بازیگران خارجی را نادیده گرفت، اما این نقش اگر وجود داشته باشد معمولاً در حد بهرهبرداری رسانهای است، نه خلق نارضایتی از صفر. به بیان دیگر، اعتراض بدون زمینه داخلی شکل نمیگیرد.
شبکههای اجتماعی و شکاف روایتها
یکی از عوامل کلیدی در برجستهشدن اعتراضات دانشگاهی، نقش شبکههای اجتماعی است. ویدیوها و تصاویر منتشرشده از تجمعها، روایت رسمی را به چالش میکشند.
در این فضا، دانشجویان مستقیماً روایت خود را ارائه میدهند؛ روایتهایی که اغلب بر مشکلات معیشتی، آینده مبهم، و احساس بیعدالتی تمرکز دارد. همین تضاد میان تصویر و بیانیه، شکاف روایتها را عمیقتر میکند.
در بسیاری از موارد، کاربران میپرسند اگر اعتراضات ایران به ۱۰ دانشگاه رسید، چرا پاسخها همچنان امنیتی است و نه گفتوگومحور؟ این پرسشها نشان میدهد که بخشی از جامعه، دیگر روایتهای سادهسازیشده را نمیپذیرد.
پیام گسترش اعتراضات دانشگاهی چیست؟
گسترش اعتراضات به دانشگاهها حامل پیامهای متعددی است. نخست، نشان میدهد که نارضایتی محدود به یک قشر خاص نیست و لایههای تحصیلکرده جامعه نیز به آن پیوستهاند. دوم، دانشگاه بهعنوان نماد آینده، وقتی معترض میشود، نگرانی درباره مسیر پیشرو افزایش مییابد.
از سوی دیگر، تأکید مداوم بر نقش موساد و عوامل خارجی، ممکن است در کوتاهمدت انسجام روایت رسمی را حفظ کند، اما در بلندمدت خطر بیاعتمادی بیشتر را به همراه دارد؛ بهویژه اگر پاسخ مشخصی به مطالبات واقعی داده نشود.
مطالعه بيشتر : چگونه از ۸ برنامه درون چتجیپیتی بهطور مستقیم استفاده کنیم؟
اعتراض یا امنیت؛ کدام روایت غالب میشود؟
در نهایت، سرنوشت این موج از اعتراضات به نحوه مواجهه حاکمیت بستگی دارد. آیا اعتراضات دانشگاهی صرفاً با رویکرد امنیتی پاسخ داده میشود، یا تلاشی برای شنیدن صداهای معترض صورت میگیرد؟
آنچه روشن است، اینکه اعتراضات ایران به ۱۰ دانشگاه رسید و این واقعیت، چه با برچسب «دخالت خارجی» و چه بدون آن، نشانه بحرانی عمیقتر در رابطه میان جامعه و ساختار قدرت است.
پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا روایت امنیتی میتواند برای همیشه جایگزین گفتوگوی اجتماعی شود، یا دانشگاه بار دیگر مسیر بحثهای بنیادین را به سطح جامعه بازخواهد گرداند؟
