حمله به ریاض و کشته‌شدن ده‌ها نفر در حمله به فرودگاه ملک خالد، واکنش رضا پهلوی را به‌دنبال داشت؛ او حکومت ایران را به بی‌ثبات‌سازی منطقه متهم کرد.
رضا پهلوی پس از حمله به ریاض چه گفت؟
رضا پهلوی، چهره مخالف جمهوری اسلامی در خارج از ایران، روز یکشنبه ۱۱ اکتبر در واکنش به حمله مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض اعلام کرد که این حادثه، به گفته او، نشانه دیگری از آن است که حکومت ایران به‌دنبال صلح نیست. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، تهران را متهم کرد که از سال ۱۹۷۹ تاکنون، به‌طور مستقیم یا از طریق گروه‌های مورد حمایت خود، در پی ایجاد بی‌ثباتی در عربستان سعودی بوده است.
پهلوی همچنین با ابراز همدردی با پادشاه عربستان، ولیعهد این کشور و خانواده‌های قربانیان، حمله را محکوم کرد. او در بخش دیگری از پیام خود گفت که کارزار حوثی‌ها زمانی پایان خواهد یافت که ایران آزاد شود و روابط دوستانه میان تهران و ریاض دوباره برقرار شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که حملات به زیرساخت‌های هوایی عربستان وارد مرحله‌ای خطرناک شده و نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای افزایش یافته است. با این حال، سخنان پهلوی را باید به‌عنوان موضع سیاسی یک چهره مخالف حکومت ایران در نظر گرفت؛ اتهام‌های مطرح‌شده در پیام او به‌خودی‌خود اثبات‌کننده مسئولیت مستقیم تهران در این حمله نیست.
حمله به ریاض؛ چه اتفاقی در فرودگاه افتاد؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی مقام‌های سعودی و رسانه‌های بین‌المللی، حمله روز شنبه ۱۰ اکتبر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض دست‌کم ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجای گذاشت. حوثی‌های یمن مسئولیت این حمله را برعهده گرفتند. قربانیان از چند ملیت مختلف بودند و مقام‌های سعودی اعلام کردند که فعالیت فرودگاه پس از حمله متوقف شده است.
اهمیت این حادثه تنها به شمار قربانیان محدود نمی‌شود. فرودگاه ملک خالد یکی از مراکز مهم حمل‌ونقل هوایی عربستان است و هدف قرار گرفتن آن می‌تواند بر سفرهای بین‌المللی، فعالیت‌های اقتصادی و تصویر امنیتی این کشور تأثیر بگذارد. حمله همچنین پرسش‌هایی درباره توان سامانه‌های دفاعی عربستان برای شناسایی و مقابله با تهدیدهای موشکی و پهپادی ایجاد کرده است.
روز یکشنبه ۱۱ اکتبر نیز مقام‌های سعودی از حمله‌ای تازه به فرودگاه خبر دادند. ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرد که یک پرتابه ناشناس به ترمینالی در این فرودگاه اصابت کرده و موجب آتش‌سوزی شده است. مقام‌های هوانوردی عربستان از زخمی شدن شماری از افراد خبر دادند و گفتند بررسی میزان خسارت ادامه دارد. در نتیجه، بحران امنیتی پیرامون فرودگاه در فاصله‌ای کوتاه تشدید شد.
چرا اظهارات رضا پهلوی اهمیت سیاسی دارد؟
پیام رضا پهلوی فراتر از محکوم کردن یک حمله، تلاش می‌کند مسئولیت بحران منطقه‌ای را به سیاست خارجی جمهوری اسلامی پیوند دهد. او با اشاره به حمایت ایران از گروه‌های مسلح منطقه، استدلال می‌کند که تغییر سیاسی در ایران می‌تواند زمینه را برای بازسازی روابط تهران با کشورهای عربی فراهم کند. این چارچوب، بخشی از مواضع دیرینه او درباره آینده نظام سیاسی ایران و مناسبات منطقه‌ای است.
با این حال، برای ارزیابی مسئولیت‌ها باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: مسئولیت مستقیم در اجرای حمله، حمایت سیاسی یا نظامی از یک گروه و برداشت‌های سیاسی درباره پیامدهای یک رویداد. حوثی‌ها مسئولیت حمله را پذیرفته‌اند، اما ادعاهای مربوط به نقش مستقیم جمهوری اسلامی در طراحی یا اجرای این عملیات نیازمند شواهد مستقل است. بنابراین، نمی‌توان صرفاً بر اساس اظهارات یک طرف سیاسی، نتیجه قطعی درباره زنجیره فرماندهی حمله گرفت.
از سوی دیگر، تداوم حملات می‌تواند روابط عربستان و ایران را که در سال‌های اخیر برای کاهش تنش تلاش کرده‌اند، با فشار بیشتری روبه‌رو کند. اگر ریاض به این نتیجه برسد که تهدیدهای امنیتی از مسیر گروه‌های مسلح منطقه ادامه دارد، احتمال افزایش اقدامات نظامی و محدود شدن فضای دیپلماتیک وجود خواهد داشت. در مقابل، تشدید درگیری ممکن است دامنه بحران را به مسیرهای هوایی، تأسیسات انرژی و دیگر زیرساخت‌های حیاتی منطقه گسترش دهد.
آینده روابط تهران و ریاض پس از حمله به ریاض
آینده روابط تهران و ریاض تا حد زیادی به واکنش‌های عملی دو طرف و تحولات میدانی در یمن بستگی دارد. حملات تازه به فرودگاه عربستان می‌تواند فشار داخلی برای پاسخ نظامی را افزایش دهد؛ به‌ویژه اگر تهدیدها علیه فرودگاه‌ها و دیگر مراکز غیرنظامی ادامه پیدا کند. چنین پاسخی، در صورت وقوع، ممکن است به چرخه‌ای از حملات متقابل منجر شود که مهار آن دشوارتر خواهد بود.
در این میان، پیام رضا پهلوی یک روایت سیاسی مشخص از بحران ارائه می‌کند: او پایان اقدامات حوثی‌ها را به آزادی ایران و احیای روابط دوستانه دو کشور پیوند می‌دهد. اما تحقق چنین سناریویی به عوامل متعددی وابسته است و نمی‌توان آن را نتیجه‌ای قطعی یا نزدیک دانست.
آنچه در حال حاضر روشن است، افزایش خطر برای زیرساخت‌های غیرنظامی عربستان و تشدید تنش در منطقه است. برای تعیین پیامدهای بلندمدت این حملات، باید منتظر ماند و دید مقام‌های سعودی چه واکنشی نشان می‌دهند، آیا حملات تازه‌ای رخ می‌دهد و شواهد مستقل درباره ابعاد حمایت خارجی از عملیات چه اطلاعاتی ارائه می‌کنند.
