هوش مصنوعی دیگر فقط یک فناوری آینده نیست؛ واشنگتن با تشکیل نیروی ویژه برای بررسی خطرات هوش مصنوعی، وارد مرحله تازه‌ای از رقابت و کنترل این فناوری شده است.
خطرات هوش مصنوعی آمریکا را نگران کرد؟
دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر گام تازه‌ای برای مدیریت آینده هوش مصنوعی برداشته و یک نیروی ویژه با عنوان «Super Intelligence Force» تشکیل داده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد واشنگتن، در کنار رقابت برای پیشتازی در فناوری، نسبت به پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن نیز حساس‌تر شده است.
ریاست این ساختار به جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، سپرده شده است. او قرار است همراه با مقام‌هایی از کمیسیون تجارت فدرال، دفتر مدیریت کارکنان و وزارت دفاع، روی فرصت‌ها و تهدیدهای مرتبط با هوش مصنوعی کار کند. این گروه مأمور شده طی ۱۲۰ روز گزارشی درباره خطرات، فرصت‌ها و نقش احتمالی دولت فدرال در مدیریت این فناوری ارائه کند.
موضوع زمانی مهم‌تر می‌شود که بدانیم دولت ترامپ هم‌زمان سیاستی را دنبال می‌کند که هدف آن حفظ برتری آمریکا در رقابت جهانی هوش مصنوعی، به‌خصوص در برابر چین، است. بنابراین واشنگتن تلاش می‌کند میان دو هدف ظاهراً متضاد تعادل برقرار کند؛ توسعه سریع فناوری و جلوگیری از تبدیل آن به یک تهدید کنترل‌نشده.
چرا آمریکا سراغ نیروی ویژه رفت؟
یکی از نگرانی‌های اصلی، سرعت پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی است. فناوری‌هایی که چند سال پیش بیشتر برای تولید متن، تصویر یا تحلیل داده استفاده می‌شدند، اکنون می‌توانند در حوزه‌هایی مانند برنامه‌نویسی، امنیت سایبری، تحقیقات علمی و تحلیل اطلاعات پیچیده‌تر عمل کنند.
همین تحول باعث شده نگرانی درباره سوءاستفاده از هوش مصنوعی نیز افزایش یابد. گزارش‌های امنیتی اخیر هشدار داده‌اند که مهاجمان می‌توانند از مدل‌های پیشرفته برای شناسایی آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری و طراحی حملات پیچیده‌تر استفاده کنند. پل ناکاسونه، فرمانده پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا، اخیراً هشدار داده که توانایی مدل‌های هوش مصنوعی برای پیدا کردن و بهره‌برداری از ضعف‌های نرم‌افزاری با سرعت زیادی در حال افزایش است.
از طرف دیگر، نگرانی فقط درباره حملات سایبری نیست. استفاده از هوش مصنوعی در تسلیحات، اطلاعات نظامی و تصمیم‌گیری‌های حساس نیز به یکی از بحث‌های جدی دولت‌ها تبدیل شده است.
کاخ سفید در ماه ژوئن نیز با صدور یک یادداشت ریاست‌جمهوری، خواستار سرعت بخشیدن به استفاده از هوش مصنوعی در حوزه امنیت ملی شد و هم‌زمان بر ضرورت قابل‌کنترل و قابل‌اعتماد بودن سامانه‌های مورد استفاده ارتش و دستگاه‌های اطلاعاتی تأکید کرد.
ترامپ بین سرعت و کنترل گیر کرده است
سیاست دولت ترامپ درباره هوش مصنوعی یک تضاد مهم دارد. از یک طرف، کاخ سفید می‌خواهد آمریکا در رقابت جهانی از چین عقب نماند و شرکت‌های فناوری آمریکایی بتوانند مدل‌های قدرتمندتر را با محدودیت کمتری توسعه دهند.
از طرف دیگر، فشار افکار عمومی و کارشناسان برای کنترل ریسک‌های این فناوری افزایش یافته است.
یک نظرسنجی جدید رویترز و ایپسوس نشان می‌دهد ۵۷ درصد از آمریکایی‌ها معتقدند دولت ترامپ خطرات هوش مصنوعی را به اندازه کافی جدی نمی‌گیرد. همچنین ۶۲ درصد از شرکت‌کنندگان گفته‌اند نگران هستند که هوش مصنوعی در نهایت از کنترل انسان خارج شود و تهدیدی برای بشریت ایجاد کند.
این نگرانی‌ها فقط در میان مخالفان دولت دیده نمی‌شود. حتی در میان جمهوری‌خواهان نیز بخشی از افکار عمومی خواستار نظارت بیشتر بر این فناوری است.
در همین حال، شرکت‌های بزرگ فناوری نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند تا تدابیر بیشتری برای ایمنی مدل‌های خود در نظر بگیرند. توافق اخیر میان دولت آمریکا و تعدادی از شرکت‌های بزرگ فناوری، از جمله شرکت‌های فعال در حوزه مدل‌های هوش مصنوعی، بر اقداماتی مانند ارزیابی مستقل و کنترل‌های داخلی تأکید دارد؛ هرچند این چارچوب بیشتر ماهیتی داوطلبانه دارد.
آیا هوش مصنوعی به تهدید امنیتی تبدیل شده است؟
پاسخ کوتاه این است که بخشی از تهدیدها همین حالا نیز واقعی هستند، اما درباره سناریوهای بسیار افراطی مانند «خارج شدن کامل هوش مصنوعی از کنترل انسان» هنوز اختلاف نظر جدی میان کارشناسان وجود دارد.
تهدیدهای نزدیک‌تر شامل حملات سایبری سریع‌تر، تولید اطلاعات جعلی، جعل صدا و تصویر، سوءاستفاده از داده‌های شخصی، حملات فیشینگ و استفاده نظامی از سامانه‌های خودکار است.
در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز نگرانی درباره استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوای سیاسی جعلی افزایش یافته است. حتی کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در حال بررسی درخواست‌هایی درباره استفاده از تماس‌های خودکار با صداهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در فعالیت‌های انتخاباتی است؛ موضوعی که مخالفان آن را تهدیدی برای اعتماد عمومی می‌دانند.
در نتیجه، تشکیل «نیروی هوش فوق‌العاده» را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه ترس آمریکا از نابودی توسط هوش مصنوعی دانست. این اقدام بیشتر نشان‌دهنده تغییر نگاه واشنگتن است؛ هوش مصنوعی اکنون هم‌زمان یک سلاح رقابتی، ابزار اقتصادی، ظرفیت نظامی و ریسک امنیتی محسوب می‌شود.
آمریکا قصد ندارد در این رقابت عقب بماند؛ اما تشکیل این نیروی ویژه نشان می‌دهد واشنگتن به‌خوبی می‌داند که هرچه این فناوری قدرتمندتر شود، هزینه اشتباه در کنترل آن نیز بالاتر خواهد رفت.
