ویدیوهای تازه از مدارس ایران دوباره خبرساز شده‌اند؛ تصاویری که در آن دانش‌آموزان با شعار شعار جاوید شاه فضای مدرسه را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند.
شعار جاوید شاه دوباره در مدارس
در روزهای اخیر، ویدیوهایی از فضای برخی مدارس ایران در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشته است. در یکی از تازه‌ترین موارد، تصویری منتشرشده نشان می‌دهد یک دانش‌آموز روی تخته کلاس شعار «جاوید شاه» نوشته و در اقدامی اعتراضی، به تصویر رهبران جمهوری اسلامی در کلاس واکنش نشان داده است. این گزارش در ۱۱ مهر ۱۴۰۵ منتشر شده است.
این تصاویر در شرایطی منتشر شده‌اند که سال تحصیلی جدید در ایران آغاز شده و فضای مدارس نیز مانند بسیاری از محیط‌های اجتماعی، تحت تأثیر تحولات سیاسی و اعتراضات اخیر قرار گرفته است.
با این حال، درباره ویدیوهای منتشرشده باید میان تصویر یا ویدیوی قابل مشاهده و ادعاهایی که درباره زمان، مکان یا هویت دانش‌آموزان مطرح می‌شود تفاوت قائل شد. بسیاری از این تصاویر ابتدا در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند و اطلاعات مستقلی درباره محل دقیق ضبط آنها در دسترس نیست.
از تهران و مشهد تا شیراز و البرز
این نخستین بار نیست که چنین تصاویری از مدارس ایران منتشر می‌شود. در ماه‌های گذشته نیز گزارش‌هایی درباره شعارهای مشابه در مدارس تهران، مشهد، شیراز و فردیس منتشر شده بود.
در بهمن ۱۴۰۴، ویدیوهایی از چند مدرسه در تهران و مشهد منتشر شد که بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دانش‌آموزان در اعتراض به برنامه‌ها و سخنرانی‌های حکومتی شعارهایی از جمله «جاوید شاه» سر داده بودند.
چند روز بعد نیز ویدیویی از یک مدرسه در شیراز منتشر شد که در آن دانش‌آموزان در حیاط مدرسه شعار «جاوید شاه» سر می‌دادند. منبع منتشرکننده ویدیو مدعی شد تصاویر مربوط به همان روز است.
در مورد دیگری، ویدیویی از دانش‌آموزان دختر یک مدرسه در فردیس استان البرز منتشر شد که آنها را در حال سر دادن همین شعار نشان می‌داد.
تعدد این گزارش‌ها باعث شده موضوع از یک ویدیوی منفرد فراتر برود و به یکی از نشانه‌های قابل توجه در محتوای اعتراضی منتشرشده از مدارس تبدیل شود.
چرا مدارس به صحنه اعتراض تبدیل شده‌اند؟
مدارس در ایران معمولاً محیط‌هایی به‌شدت کنترل‌شده محسوب می‌شوند و برنامه‌های مناسبتی و محتوای آموزشی در آنها تحت نظارت نهادهای رسمی قرار دارد. به همین دلیل، انتشار تصاویر اعتراضی از داخل کلاس‌ها یا حیاط مدارس می‌تواند بازتاب بیشتری در فضای مجازی داشته باشد.
در یکی از گزارش‌های منتشرشده در بهمن، یک دانش‌آموز در تهران مدعی شده بود که حدود ۴۰۰ دانش‌آموز پس از سخنرانی یکی از معلمان درباره مناسبت‌های حکومتی، واکنش اعتراضی نشان داده‌اند و هنگام بازگشت به کلاس‌ها شعارهایی در حمایت از رضا پهلوی سر داده‌اند. این روایت از سوی یک دانش‌آموز نقل شده و مستقلاً قابل تأیید نیست.
در مقابل، ویدیوهای منتشرشده از خود مدارس، بخش تصویری ماجرا را نشان می‌دهند، اما به‌تنهایی نمی‌توانند درباره تعداد شرکت‌کنندگان، علت دقیق اعتراض یا واکنش مسئولان مدرسه اطلاعات کاملی ارائه کنند.
ویدیوهای تازه چه تفاوتی دارند؟
نکته قابل توجه در تصاویر تازه، تکرار شعارهای سلطنت‌طلبانه در میان دانش‌آموزان است. ویدیوی جدیدی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، در مدت کوتاهی توجه کاربران را به خود جلب کرده و برخی کاربران آن را نشانه گسترش این شعارها در میان دانش‌آموزان دانسته‌اند.
اما نمی‌توان بر اساس بازدید و بازنشر یک ویدیو نتیجه گرفت که این رفتار در تمام مدارس ایران گسترش یافته است. برای چنین نتیجه‌ای، به داده‌های مستقل و نمونه‌های بیشتری از شهرهای مختلف نیاز است.
همچنین باید احتمال بازنشر تصاویر قدیمی را در نظر گرفت. در ماه‌های گذشته چندین ویدیوی مشابه منتشر شده و برخی از آنها دوباره در مقاطع جدید دست‌به‌دست شده‌اند. بنابراین تاریخ اولیه انتشار هر ویدیو اهمیت زیادی دارد.
موجی تازه یا ادامه یک روند؟
آنچه می‌توان با اطمینان بیشتری گفت این است که شعارهای سیاسی در برخی ویدیوهای منتشرشده از مدارس ایران طی ماه‌های گذشته تکرار شده‌اند. از تهران و مشهد گرفته تا شیراز و فردیس، نمونه‌هایی از چنین تصاویر و گزارش‌هایی منتشر شده است.
با آغاز سال تحصیلی جدید، انتشار نمونه تازه‌ای از این تصاویر بار دیگر توجه‌ها را به فضای مدارس جلب کرده است. با این حال، برای اینکه بتوان از «موج سراسری» یا «گسترش گسترده» سخن گفت، باید منتظر شواهد بیشتری از مدارس و شهرهای مختلف بود.
فعلاً آنچه در دسترس است، مجموعه‌ای از ویدیوها و گزارش‌های پراکنده است که نشان می‌دهد شعارهای سیاسی و به‌ویژه شعار «جاوید شاه» در برخی مدارس ایران به فضای مجازی راه پیدا کرده‌اند؛ پدیده‌ای که با توجه به محدودیت‌های موجود در محیط مدارس، می‌تواند همچنان مورد توجه رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار بگیرد.
