پس از درگیریهای اخیر، بحث نابودي میراث فرهنگی در ایران به یکی از داغترین موضوعات اجتماعی تبدیل شده است؛ گزارشهایی از آسیب به برخی بناهای تاریخی خشم گستردهای ایجاد کرده است.
نابودي میراث فرهنگی چگونه مطرح شد؟
در روزهای گذشته، گزارشهایی در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد که از آسیب دیدن برخی مناطق تاریخی در ایران در جریان حملات نظامی خبر میدادند. همین گزارشها باعث شد موضوع نابودي میراث فرهنگی به سرعت به یک ترند ملی تبدیل شود.
به گزارش Al-Monitor، در بسیاری از کشورها، تخریب یا آسیب به آثار تاریخی در زمان جنگ واکنش شدید افکار عمومی را برمیانگیزد؛ زیرا این آثار بخشی از هویت فرهنگی یک ملت محسوب میشوند.
چرا میراث فرهنگی مهم است؟
بحث نابودي میراث فرهنگی تنها درباره ساختمانهای قدیمی نیست. آثار تاریخی در واقع روایت زندهای از تاریخ و هویت یک جامعه هستند.
طبق گزارش UNESCO، ایران یکی از کشورهایی است که تعداد زیادی از آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی را در اختیار دارد. این آثار شامل شهرهای تاریخی، بناهای باستانی و محوطههای باستانشناسی هستند.
از تخت جمشید گرفته تا میدان نقش جهان اصفهان، بسیاری از این آثار نمادهای فرهنگی ایران محسوب میشوند.
جنگ و خطر برای آثار تاریخی
در بسیاری از درگیریهای نظامی، مسئله نابودي میراث فرهنگی به یکی از نگرانیهای جدی تبدیل میشود. انفجارها، حملات موشکی و حتی تخریبهای غیرعمدی میتوانند به آثار تاریخی آسیب بزنند.
به نوشته The Art Newspaper، در سالهای اخیر چندین جنگ در جهان باعث آسیب جدی به آثار تاریخی شده است؛ از سوریه گرفته تا عراق.
به همین دلیل، سازمانهای بینالمللی بارها از طرفهای درگیر خواستهاند از سایتهای فرهنگی و تاریخی محافظت کنند.
واکنش مردم و کارشناسان
پس از انتشار خبرهای مربوط به نابودي میراث فرهنگی، بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند.
برخی کارشناسان فرهنگی تأکید کردند که حتی در زمان جنگ نیز باید تلاش شود از آثار تاریخی محافظت شود.
به گزارش France 24، در بسیاری از کشورها قوانین بینالمللی برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان درگیری وجود دارد.
مطالعه بيشتر : بازار نفت ایران و اوپک: چه کسی بازی را هدایت میکند؟
قوانین بینالمللی برای حفاظت از آثار تاریخی
موضوع نابودي میراث فرهنگی در حقوق بینالملل نیز مورد توجه قرار گرفته است. کنوانسیونهای مختلفی برای حفاظت از آثار تاریخی در زمان جنگ تدوین شدهاند.
یکی از مهمترین آنها کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ است که هدف آن حفاظت از اموال فرهنگی در زمان درگیریهای مسلحانه است.
طبق این کنوانسیون، کشورهای درگیر باید تا حد امکان از حمله به مکانهای تاریخی و فرهنگی خودداری کنند.
مطالعه بيشتر؛ غنیسازی اورانیوم در ژنو به بنبست رسید؟
اهمیت حفاظت از هویت تاریخی
کارشناسان میگویند نابودي میراث فرهنگی تنها به معنای از دست رفتن یک بنا نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی یک ملت از بین میرود.
مطالعه بيشتر؛ آیا نتانیاهو همه برگهای خود را درباره اورانیوم غنیشده ایران رو میکند؟
به همین دلیل، بسیاری از سازمانهای فرهنگی جهانی تلاش میکنند در زمان بحرانها از این آثار محافظت کنند.
بحث نابودي میراث فرهنگی نشان میدهد که جنگ تنها به زیرساختها و اقتصاد آسیب نمیزند، بلکه میتواند هویت فرهنگی یک جامعه را نیز تهدید کند.
حفاظت از آثار تاریخی نهتنها مسئولیت دولتها، بلکه وظیفهای جهانی برای حفظ میراث مشترک بشریت محسوب میشود.
