خروج ده‌ها هیئت از سالن سازمان ملل هم‌زمان با آغاز سخنرانی بنیامین نتانیاهو، تصاویر این نشست را به یکی از خبرسازترین صحنه‌های مجمع عمومی تبدیل کرد.
نتانیاهو در سازمان ملل چه اتفاقی را رقم زد؟
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک سخنرانی کرد؛ اما آغاز سخنرانی او با صحنه‌ای متفاوت از روال معمول نشست‌های سازمان ملل همراه شد.
هم‌زمان با حرکت نتانیاهو به سمت تریبون، نمایندگان شمار زیادی از کشورها از جای خود بلند شدند و سالن را ترک کردند. تصاویر منتشرشده، ردیف‌هایی از صندلی‌های خالی را در سالن مجمع عمومی نشان می‌داد. خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد که ده‌ها هیئت در هنگام آغاز سخنرانی سالن را ترک کردند.
بررسی خبرگزاری آنادولو تعداد هیئت‌هایی را که از سالن خارج شدند یا صندلی‌های خود را خالی گذاشتند، نزدیک به ۷۰ هیئت اعلام کرد. در میان آنها نام کشورهایی مانند ایران، مصر، ترکیه، عربستان سعودی، قطر، اردن، عراق، لبنان، کویت، مالزی و اندونزی دیده می‌شد.
با این حال، همه کشورها سالن را ترک نکردند. نمایندگان آمریکا، آلمان، یونان، مجارستان، صربستان، اوکراین و چند کشور دیگر در سالن باقی ماندند. بریتانیا، فرانسه، ایرلند و نروژ نیز نمایندگانی در جلسه داشتند.
چرا هیئت‌ها از سخنرانی نتانیاهو خارج شدند؟
این خروج در اعتراض به سیاست‌های اسرائیل در قبال غزه و فلسطینی‌ها صورت گرفت. رسانه‌های مختلف گزارش داده‌اند که اقدام هیئت‌ها در ادامه انتقادهای بین‌المللی از عملیات نظامی اسرائیل در غزه و وضعیت انسانی این منطقه انجام شد.
این اعتراض البته بخشی از فضای سیاسی گسترده‌تر نشست امسال سازمان ملل بود. در روزهای منتهی به سخنرانی نتانیاهو، تعدادی از رهبران و مقام‌های کشورها در سخنرانی‌های خود درباره جنگ غزه، وضعیت کرانه باختری و مسئله تشکیل کشور فلسطین مواضع انتقادی مطرح کرده بودند.
در مقابل، دولت اسرائیل اتهامات مطرح‌شده درباره عملکرد خود در غزه را رد کرده است. نتانیاهو نیز در سخنرانی خود از اقدامات نظامی اسرائیل دفاع کرد و اتهام نسل‌کشی علیه اسرائیل را رد کرد. رویترز گزارش داده بود که او پیش از سخنرانی گفته بود قصد دارد از اقدامات اسرائیل دفاع کند و آنچه را روایت‌های نادرست درباره جنگ می‌خواند، پاسخ دهد.
بنابراین خروج هیئت‌ها را باید در چارچوب اختلاف عمیق سیاسی درباره جنگ غزه و سیاست اسرائیل بررسی کرد، نه به‌عنوان یک تصمیم واحد و هماهنگ از سوی تمام کشورهای حاضر در سازمان ملل.
واکنش نتانیاهو به سالن‌های خالی چه بود؟
نتانیاهو در ابتدای سخنرانی خود مستقیماً به خروج نمایندگان واکنش نشان داد و آنها را با عبارتی تند خطاب کرد. او گفت اگر افراد دیگری نیز قصد ترک سالن دارند، می‌توانند این کار را انجام دهند.
در ادامه، نخست‌وزیر اسرائیل تلاش کرد پیام اصلی سخنرانی خود را بر دفاع از اقدامات اسرائیل متمرکز کند. او درباره جنگ با ایران، حماس و منتقدان اسرائیل صحبت کرد و از عملیات نظامی کشورش دفاع کرد. الجزیره گزارش داد که نتانیاهو در سخنرانی خود همچنین از ایران، قطر، ترکیه و زوهران ممدانی، شهردار نیویورک، انتقاد کرد.
یکی از بخش‌های قابل توجه سخنرانی او مربوط به اتهام نسل‌کشی بود. نتانیاهو این اتهام را «بزرگ‌ترین دروغ قرن» توصیف کرد؛ عبارتی که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.
در مقابل، نهادهای بین‌المللی و گروه‌های حقوق بشری همچنان درباره عملکرد اسرائیل در غزه مواضع متفاوت و انتقادی دارند و اسرائیل این اتهامات را رد می‌کند. به همین دلیل، سخنرانی نتانیاهو در فضایی انجام شد که اختلاف بر سر روایت جنگ و مسئولیت‌های طرف‌های درگیر همچنان شدید است.
هشتگ «قاتل قرن» چرا دیده شد؟
در شبکه‌های اجتماعی عربی، هم‌زمان با انتشار تصاویر خروج هیئت‌ها و واکنش‌ها به سخنرانی نتانیاهو، هشتگ‌هایی با محتوای انتقادی علیه نخست‌وزیر اسرائیل نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
یکی از عباراتی که در پست‌های شبکه‌های اجتماعی دیده شد، «نتانیاهو قاتل قرن» بود. با این حال، باید میان یک هشتگ یا شعار اعتراضی در شبکه‌های اجتماعی و یک عنوان رسمی یا نتیجه حقوقی تفاوت گذاشت. این عبارت، یک توصیف سیاسی از سوی کاربران و منتقدان است و به‌خودی‌خود یک حکم قضایی محسوب نمی‌شود.
در همین حال، پرونده حقوقی نتانیاهو در سطح بین‌المللی نیز جدا از این هشتگ‌ها دنبال می‌شود. دادگاه کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴ برای او حکم بازداشت صادر کرده است؛ موضوعی که اسرائیل آن را رد کرده و درباره صلاحیت و اتهامات مطرح‌شده نیز اختلاف حقوقی و سیاسی وجود دارد.
یک تصویر؛ چند روایت متفاوت
آنچه از نشست امسال سازمان ملل بیش از همه در شبکه‌های اجتماعی دیده شد، تصویر سالن بزرگی بود که هنگام آغاز سخنرانی نتانیاهو بخش قابل توجهی از صندلی‌های آن خالی شد.
برای منتقدان اسرائیل، این تصاویر نمادی از اعتراض دیپلماتیک به جنگ غزه بود؛ در مقابل، اسرائیل و حامیانش این اقدامات را بخشی از فشار سیاسی علیه این کشور می‌دانند. نتانیاهو نیز در سخنرانی خود تلاش کرد روایت متفاوتی ارائه دهد و گفت اسرائیل در حال دفاع از خود است.
در نتیجه، پاسخ به اینکه نتانیاهو در سازمان ملل چرا ترند شد فقط به یک هشتگ محدود نمی‌شود. آغاز سخنرانی او با خروج گسترده هیئت‌های دیپلماتیک، واکنش مستقیم نتانیاهو، اعتراض‌های خیابانی در نیویورک و ادامه اختلاف جهانی درباره جنگ غزه، مجموعه‌ای از تصاویر و روایت‌ها را ساخت که خیلی سریع در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شدند.
