موضع هستهای ایران پس از اظهارات تازه مقامات تهران درباره «انعطاف محدود» در پرونده اورانیوم، با واکنش فوری واشنگتن روبهرو شد؛ جایی که دولت آمریکا خطوط قرمز را صریحتر ترسیم کرد.
موضع هستهای ایران؛ چه چیزی تغییر کرده است؟
در روزهای اخیر، مقامهای ایرانی از آمادگی برای بررسی «راهحلهای فنی» در موضوع اورانیوم غنیشده سخن گفتهاند؛ سیگنالهایی که از سوی برخی رسانهها بهعنوان چرخش تاکتیکی در موضع هستهای ایران تفسیر شده است.
این اظهارات همزمان با افزایش فشارهای دیپلماتیک و اقتصادی مطرح شده و هدف آن، کاهش تنش و باز نگهداشتن مسیر گفتوگو ارزیابی میشود.
پاسخ واشنگتن؛ خطوط قرمز کجاست؟
واشنگتن بلافاصله تأکید کرد که هرگونه توافق احتمالی باید با خطوط قرمز روشن همخوان باشد. مقامات آمریکایی تصریح کردهاند که:
• غنیسازی در سطوح بالا قابلقبول نیست
• ذخایر اورانیوم باید محدود شود
• و سازوکار نظارتی «قابل راستیآزمایی» ضروری است
این موضعگیری نشان میدهد آمریکا انعطاف تهران را کافی نمیداند و انتظار گامهای قابل سنجش دارد.
چرا زمانبندی مهم است؟
تحلیلگران میگویند زمانبندی این چرخش در موضع هستهای ایران تصادفی نیست. همزمانی با تحولات منطقهای، فشارهای اقتصادی داخلی و تلاش برای جلوگیری از اجماع سختگیرانهتر، همگی در شکلگیری این پیام نقش داشتهاند.
در چنین فضایی، تهران میکوشد هزینهها را مدیریت کند، بدون آنکه امتیازهای راهبردی بدهد.
مطالعه بيشتر؛ ایران در سایتهای هستهای چه میسازد؟
موضع هستهای ایران در برابر سیاست آمریکا
دولت آمریکا، به ریاست دونالد ترامپ، بارها تأکید کرده که توافق «ضعیف» را نمیپذیرد. از نگاه واشنگتن، تجربههای گذشته نشان داده که ابهام در نظارت، به افزایش ریسک منجر میشود.
به همین دلیل، هر نشانهای از انعطاف تهران، با مطالبه شفافیت بیشتر پاسخ داده میشود.
آیا مسیر مذاکره هموار شده است؟
پاسخ کوتاه: هنوز نه.
اگرچه موضع هستهای ایران نشانههایی از نرمش لفظی دارد، اما فاصله میان خواستههای دو طرف همچنان قابلتوجه است. آمریکا بر توقف مؤثر و نظارت گسترده تأکید دارد؛ ایران اما به حفظ چارچوبهای حاکمیتی و حقوقی خود اشاره میکند.
مطالعه بيشتر؛ شگفتی؛ چرا ایران از برنامه هستهای عقبنشینی نمیکند؟
پیامدهای منطقهای
هر تغییر در موضع هستهای ایران، پیامدهای منطقهای مستقیم دارد. کشورهای همسایه و بازیگران منطقهای با دقت تحولات را دنبال میکنند، زیرا:
• هر توافقی موازنه امنیتی را تغییر میدهد
• هر بنبست، ریسک تنش را بالا میبرد
از این منظر، خطوط قرمز آمریکا نهفقط پیام به تهران، بلکه سیگنال به منطقه است.
مطالعه بيشتر؛ فاش شدن اسرار: چرا ایران دیگر برای برنامه هستهای نمیجنگد؟
سناریوهای پیشرو
کارشناسان سه سناریوی اصلی را محتمل میدانند:
1. پیشرفت محدود با توافقهای موقت
2. ادامه بنبست و مدیریت تنش
3. افزایش فشار در صورت شکست گفتوگوها
انتخاب هر مسیر، به گامهای عملی تهران و میزان انعطاف واشنگتن وابسته است.
چرخش اخیر در موضع هستهای ایران، بیش از آنکه یک تغییر بنیادین باشد، حرکتی حسابشده برای تنظیم فشارهاست. در مقابل، آمریکا با ترسیم خطوط قرمز روشن، نشان داده که صرف پیامهای سیاسی کافی نیست. آینده این پرونده به فاصله میان گفتار و اقدام بستگی دارد؛ فاصلهای که هنوز پر نشده است.
