فناوری تشخیص چهره حالا از تلفن همراه مأموران مهاجرتی آمریکا به خیابانها آمده است؛ اما چه کسانی واقعاً زیر نظر گرفته میشوند؟
وقتی چهره شما تبدیل به کارت شناسایی میشود
تصور کنید در خیابان راه میروید و ناگهان مأموران مهاجرتی از چهره شما عکس میگیرند. چند ثانیه بعد، یک سیستم هوش مصنوعی تصویر شما را با پایگاههای اطلاعاتی مقایسه میکند تا هویتتان را مشخص کند.
این دیگر سناریویی متعلق به فیلمهای علمیتخیلی نیست.
گزارشهای منتشرشده در آمریکا نشان میدهد اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، موسوم به ICE، از ابزارهای تشخیص چهره در عملیات خیابانی استفاده میکند؛ فناوریای که تنها افراد مورد هدف عملیات را بررسی نمیکند و در برخی موارد چهره افراد حاضر در محل یا حتی ناظران را نیز ثبت کرده است.
ردیابی مهاجران در خیابان چگونه انجام میشود؟
بر اساس گزارش NBC News، مأموران فدرال آمریکا از تلفنهای هوشمند مجهز به فناوری تشخیص چهره و همچنین تجهیزات حرفهای تصویربرداری برای ثبت چهره افرادی که در جریان عملیات با آنها مواجه میشوند استفاده کردهاند.
برخی از این تصاویر میتوانند در لحظه با فناوری تشخیص چهره پردازش شوند.
یعنی مأمور برای شناسایی یک فرد لزوماً به مدارک شناسایی فیزیکی او وابسته نیست؛ تصویر چهره میتواند به یک داده قابل جستوجو تبدیل شود.
همین موضوع باعث شده فعالان حقوق مدنی درباره گسترش ردیابی مهاجران در خیابان و تبدیل فضاهای عمومی به محیطهای نظارتی هشدار دهند.
اما فقط مهاجران زیر دوربین نیستند
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای این فناوری این است که دوربین الزاماً تفاوتی میان فرد مورد هدف و شخصی که تصادفاً در همان محل حضور دارد ایجاد نمیکند.
گزارشهای منتشرشده از استفاده مأموران در شهرهایی مانند مینیاپولیس، شیکاگو و پورتلند نشان میدهد افرادی که صرفاً در اطراف عملیات حضور داشتهاند نیز ممکن است از سوی مأموران تصویربرداری شوند.
به همین دلیل، مسئله دیگر فقط مهاجرت نیست؛ بلکه بحث گستردهتری درباره حریم خصوصی در فضای عمومی شکل گرفته است.
یک اپلیکیشن؛ چند ثانیه تا شناسایی
یکی از ابزارهایی که در این زمینه مطرح شده، Mobile Fortify است؛ اپلیکیشنی که برای استفاده مأموران در عملیات میدانی طراحی شده و میتواند برای بررسی و تأیید هویت افراد مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس اسناد و گزارشهای منتشرشده، این ابزار در عملیاتهای مهاجرتی مورد استفاده قرار گرفته و نگرانیهایی درباره نحوه استفاده، دقت و نظارت بر آن ایجاد کرده است.
مسئله مهم اینجاست که تشخیص چهره همیشه به معنای شناسایی قطعی و بدون خطا نیست. پژوهشهای علمی نیز نشان دادهاند که عملکرد سامانههای تشخیص چهره میتواند بسته به شرایط تصویر و ویژگیهای افراد متفاوت باشد.
آمریکا فقط به چهره اکتفا نمیکند
ماجرا حتی از تشخیص چهره هم فراتر رفته است.
در ماه مه ۲۰۲۶، گزارشهایی درباره قرارداد حدود ۲۵ میلیون دلاری ICE برای خرید ۱۵۷۰ دستگاه بیومتریک منتشر شد. این تجهیزات میتوانند از دادههایی مانند اثر انگشت، عنبیه چشم و تشخیص چهره برای شناسایی افراد استفاده کنند.
این یعنی فناوری نظارتی مورد استفاده در اجرای قوانین مهاجرتی آمریکا بهتدریج از یک ابزار محدود به مجموعهای گستردهتر از روشهای بیومتریک تبدیل میشود.
چرا این موضوع جنجالی شده است؟
مخالفان این سیاست میگویند استفاده گسترده از فناوریهای بیومتریک میتواند مرز میان اجرای قانون و نظارت عمومی را کمرنگ کند.
سؤال اصلی این نیست که آیا دولت باید بتواند هویت یک فرد تحت تعقیب را بررسی کند یا نه؛ بلکه بحث بر سر این است که چه کسی، در چه شرایطی، با چه مجوزی و برای چه مدتی میتواند اطلاعات بیومتریک افراد را جمعآوری و ذخیره کند؟
این نگرانی زمانی جدیتر میشود که فناوری در خیابان و بدون اطلاع قبلی افراد مورد استفاده قرار گیرد.
آیا این فناوری دقیقاً برای اخراج مهاجران ساخته شده است؟
هدف رسمی چنین ابزارهایی، کمک به مأموران در تعیین یا تأیید هویت افراد و بررسی وضعیت مهاجرتی آنهاست؛ اما استفاده عملی از آن در عملیاتهای خیابانی باعث شده منتقدان درباره احتمال گسترش دامنه نظارت هشدار دهند.
در نتیجه، نباید ادعا کرد که هر فردی که از کنار یک مأمور عبور میکند حتماً وارد پرونده مهاجرتی میشود. اما شواهد موجود نشان میدهد استفاده از تصویربرداری و تشخیص چهره در عملیاتهای مهاجرتی آمریکا واقعاً گسترش یافته است.
آینده؛ خیابانهایی که شما را میشناسند؟
شاید مهمترین بخش ماجرا همین باشد.
اگر دوربینها بتوانند چهره افراد را در خیابان ثبت و با پایگاههای اطلاعاتی مقایسه کنند، مفهوم ناشناس ماندن در فضای عمومی بهتدریج تغییر میکند.
امروز بحث درباره ردیابی مهاجران در خیابان است؛ اما پرسش بزرگتر این است که مرز استفاده از این فناوری در آینده کجاست.
آیا تشخیص چهره فقط برای شناسایی افراد تحت تعقیب استفاده خواهد شد، یا به بخشی دائمی از زندگی روزمره در خیابانهای آمریکا تبدیل میشود؟
مطالعه بيشتر : کلاهبرداری در فرصتهای طلایی بازی تلگرامی؛ ۱۰۰۰ دلار یا صفر؟
فناوری تشخیص چهره اکنون به یکی از ابزارهای مهم عملیات مهاجرتی آمریکا تبدیل شده است. مأموران میتوانند با استفاده از تلفنهای هوشمند و تجهیزات بیومتریک، چهره افراد را ثبت و برای شناسایی آنها پردازش کنند؛ اقدامی که در کنار افزایش توان اجرایی دولت، نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی و نظارت عمومی ایجاد کرده است.
پس دفعه بعد که در خیابان هستید، یک سؤال عجیب اما واقعی وجود دارد: آیا دوربینی که به سمت شماست فقط در حال فیلمبرداری است، یا دارد شما را میشناسد؟
