در حالی که حملات حوثیها به عربستان شدت گرفته، دیدار ونس و بنسلمان در کانون توجه قرار گرفته است؛ تحولی که میتواند نشانه تغییر رویکرد آمریکا در بحران یمن باشد.
دیدار ونس و بنسلمان در چه شرایطی مطرح شد؟
تحولات تازه یمن و افزایش حملات حوثیها به عربستان، واشنگتن و ریاض را وارد مرحلهای حساس کرده است. در روزهای اخیر، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، برای دریافت حمایت بیشتر آمریکا در برابر حوثیها تلاش کرده و موضوع کمک نظامی مستقیم واشنگتن نیز مطرح شده است.
با این حال، آنچه در خبرهای اخیر با عنوان دیدار ونس و بنسلمان مورد توجه قرار گرفته، در واقع در چارچوب تماسها و رایزنیهای فشرده آمریکا و عربستان درباره بحران یمن مطرح شده است. گزارشهای رسمی از دیدار مستقیم معاون رئیسجمهور آمریکا با ولیعهد عربستان در این مقطع منتشر نشده؛ دیدار تأییدشده اخیر بنسلمان با ژنرال برد کوپر، فرمانده سنتکام، در جده انجام شده است.
بنسلمان از ترامپ چه میخواست؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ولیعهد عربستان در روزهای گذشته دستکم دو بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تماس گرفته و خواستار اقدام نظامی مستقیم علیه حوثیها شده است. ترامپ تاکنون با ورود مستقیم نیروهای آمریکایی به جنگ موافقت نکرده، اما واشنگتن ارائه اطلاعات و کمک در زمینه هدفگیری را به ریاض پیشنهاد داده است.
این موضع نشان میدهد که دولت ترامپ، دستکم در شرایط فعلی، نمیخواهد بهسرعت وارد یک عملیات نظامی گسترده جدید در یمن شود؛ اقدامی که میتواند دامنه جنگ را بیشتر کند و آمریکا را مستقیماً در برابر نیروهای مورد حمایت ایران قرار دهد.
چرا آمریکا به عربستان نزدیکتر شده است؟
اهمیت موضوع تنها به حملات موشکی و پهپادی محدود نیست. حوثیها در روزهای اخیر در امتداد ساحل دریای سرخ پیشروی کردهاند و به مناطق نزدیک بابالمندب رسیدهاند؛ گذرگاهی که برای تجارت جهانی و صادرات نفت عربستان اهمیت زیادی دارد.
همزمان، حوثیها اعلام کردهاند که به اهدافی در عربستان حمله کردهاند. رویترز گزارش داده که این گروه در ۱۴ سپتامبر مدعی شلیک دهها موشک و پهپاد به یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط شده است؛ عربستان نیز هشدارهای اضطراری در چند شهر جنوبی صادر کرد.
در چنین شرایطی، ریاض نگران است که ادامه پیشروی حوثیها نهتنها امنیت مرزهای جنوبی، بلکه زیرساختهای انرژی و مسیرهای صادرات نفت این کشور را نیز تهدید کند.
نقش ونس در بحران یمن چیست؟
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که واشنگتن با حوثیها وارد گفتوگوهای مستقیم شده است. او گفت آمریکا همزمان با عربستان و دیگر کشورهای درگیر یا تحت تأثیر بحران در تماس است.
این اظهارات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد واشنگتن تنها گزینه نظامی را دنبال نمیکند و همزمان مسیر ارتباط مستقیم با حوثیها را نیز باز نگه داشته است.
ونس همچنین وضعیت منطقه را «پویا» و در حال تغییر توصیف کرد و گفت دولت آمریکا تحولات را از نزدیک دنبال میکند.
چرا بابالمندب برای واشنگتن مهم است؟
بابالمندب یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است. این تنگه دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و اختلال در آن میتواند مسیر انتقال کالا و انرژی میان آسیا، خاورمیانه و اروپا را تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون نگرانی واشنگتن این است که پیشروی حوثیها در سواحل یمن و جزایر نزدیک این تنگه، امنیت کشتیهای تجاری را بیش از گذشته تهدید کند. گزارشهای اخیر حتی از تصرف جزایر راهبردی در ورودی دریای سرخ توسط حوثیها خبر دادهاند.
از سوی دیگر، ادامه بحران میتواند قیمت نفت را بالا نگه دارد. در ۱۴ سپتامبر، قیمت نفت برنت بالای ۱۰۵ دلار در هر بشکه باقی ماند و نگرانی درباره اختلال در مسیرهای انرژی یکی از عوامل مهم بازار بود.
پیام آمریکا به عربستان چیست؟
مجموع تحولات اخیر یک پیام دوگانه از واشنگتن نشان میدهد: آمریکا نمیخواهد عربستان را در برابر حملات حوثیها تنها بگذارد، اما در عین حال فعلاً تمایلی به آغاز جنگ مستقیم با این گروه ندارد.
دیدار بنسلمان با فرمانده سنتکام نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا میکند. طبق گزارش رویترز، دو طرف درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفتوگو کردند و این دیدار پس از درخواستهای عربستان برای کمک بیشتر آمریکا انجام شد.
بنابراین، دیدار ونس و بنسلمان را باید بخشی از فضای گستردهتر رایزنی میان واشنگتن و ریاض دانست؛ فضایی که در آن آمریکا از یک سو به دنبال حفاظت از منافع و مسیرهای انرژی است و از سوی دیگر تلاش میکند بدون ورود مستقیم به جنگ، حوثیها را مهار کند.
در نهایت، اگر حملات حوثیها ادامه پیدا کند یا این گروه کنترل بیشتری در اطراف بابالمندب به دست آورد، فشار عربستان برای دریافت حمایت نظامی آمریکا احتمالاً بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که میتواند یکی از مهمترین نقاط بحران در خاورمیانه طی روزهای آینده باشد.
