با شتاب بیسابقه فناوری، نگرانی درباره شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند دیگر یک ترس نظری نیست، بلکه به واقعیتی تبدیل شده که میلیونها نفر در سراسر جهان با آن روبهرو هستند.
چگونه هوش مصنوعی بازار کار را دگرگون کرده است؟
در سالهای اخیر، هوش مصنوعی از یک ابزار کمکی به بازیگری اصلی در شرکتها و سازمانها تبدیل شده است. بنگاهها دیگر از این فناوری فقط برای سادهسازی کارها استفاده نمیکنند، بلکه آن را راهی برای کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری میدانند.
این دگرگونی تأثیر مستقیمی بر بازار کار گذاشته است. برخی شغلها نه به دلیل ضعف نیروی انسانی، بلکه به این علت که سامانههای هوشمند میتوانند همان کارها را سریعتر و دقیقتر انجام دهند، رو به افول رفتهاند. گسترش سامانههای یادگیری ماشینی باعث شده الگوریتمها خود را بهروز کنند و در برخی حوزهها با انسان رقابت کنند.
نکته مهم این است که این تأثیر تنها به کارهای یدی یا تکراری محدود نمانده و به شغلهای دفتری و تحلیلی نیز رسیده است؛ مشاغلی که تا همین اواخر امن به نظر میرسیدند.
شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند در وضعیت کنونی
وقتی از شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند سخن میگوییم، سه گروه بیش از دیگران در معرض فشار قرار دارند:
نخست: کارهای دفتری تکراری و ورود دادهها
این شغلها بر تکرار و دقت تکیه دارند؛ درست همان ویژگیهایی که سامانههای هوشمند در آن برتری دارند. نرمافزارهای خودکار میتوانند هزاران پرونده را در زمانی کوتاه بررسی کنند و نیاز به نیروی انسانی را کاهش دهند.
دوم: خدمات مشتریان سنتی
با پیشرفت گفتگوگرهای هوشمند و سامانههای پاسخگوی خودکار، بسیاری از شرکتها به راهکارهای ماشینی روی آوردهاند. این روند به معنای حذف کامل نیروی انسانی نیست، اما نقش آن را بهطور چشمگیری کوچکتر میکند.
سوم: برخی مشاغل رسانهای و ترجمه اولیه
هوش مصنوعی توانایی نگارش پیشنویس، خلاصهسازی محتوا و ترجمه متنها را با سرعت بالا دارد. هرچند خلاقیت انسانی همچنان جایگاه خود را حفظ کرده، اما شکل این حرفهها تغییر یافته و آنها را در شمار شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند قرار داده است، دستکم بهصورت نسبی.
آیا این تهدید اجتنابناپذیر است؟
با وجود نگرانیها، بسیاری از کارشناسان معتقدند هوش مصنوعی به معنای پایان کار انسانی نیست. در کنار از میان رفتن برخی شغلها، فرصتهای تازهای نیز پدید میآید؛ از مدیریت سامانههای هوشمند گرفته تا بررسی دادهها، نظارت فنی و امنیت دیجیتال.
همچنین مشاغلی که بر خلاقیت، ارتباط انسانی و تصمیمگیری در شرایط پیچیده تکیه دارند، هنوز فاصله زیادی با جایگزینی کامل دارند. چالش اصلی نه در خود فناوری، بلکه در سرعت سازگاری افراد و نهادها با این دگرگونی نهفته است.
چگونه میتوان از حذف شغلی پیشگیری کرد؟
سازگاری با این دگرگونی به یک ضرورت تبدیل شده است. یادگیری پیوسته، بهروز نگهداشتن مهارتها و درک شیوه همکاری با هوش مصنوعی، احتمال قرار گرفتن در میان شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند را کاهش میدهد.
پرورش تواناییهایی مانند اندیشیدن نقادانه، حل مسئله و خلاقیت، برتریای به انسان میدهد که ماشینها بهسختی میتوانند جای آن را بگیرند.
مطالعه بيشتر : چگونه از ۸ برنامه درون چتجیپیتی بهطور مستقیم استفاده کنیم؟
در پایان، نمیتوان انکار کرد که شغلهایی که هوش مصنوعی حذف میکند به بخشی از واقعیت امروز بدل شدهاند، اما تصویر کلی کاملاً تیره نیست. میان از میان رفتن برخی شغلها و زادهشدن فرصتهای تازه، عامل تعیینکننده همان آمادگی، یادگیری و توان همگامی با جهانی است که با سرعتی کمسابقه در حال دگرگونی است
